آذربايجان ايران و كردستان بود ، كوهستانهاى اين مناطق بعدها بهگونهء سنتى جاهاى مناسبى براى دامداران كوچنشين بهشمار آمد .
در مناطق مشخصى از كوهستانهاى ايران و شمال آسياى باخترى ، ظاهرا گروههائى از روستانشينان محلى قديمى بهگونهء كوچنشينى زندگى مىكردند اما در اين هنگام گروههائى كه با زبانهاى گوناگون سخن مىگفتند ، اصولا در رديف عشاير ايرانى قرار گرفتند ، و از زمان مادها به بعد زبان ايرانى نقش مهمى را در تشكل اين عشاير ايفاء كرده است .
نوشتههاى نويسندگان قديمى ، دو قبيله كوچنشين ايرانى را به نام ماردها و كيرتىها ( كورتى ) نام مىبرند . گويا اينها در كوههاى آذربايجان ايران و كناره درياى خزر ، فلات ارمنستان ، كردستان و جنوب زاگرس بسر مىبردهاند . از نام اين دو قبيله نژادشان مشخص نمىشود ، اما گويا به شيوه كوچنشينان ايرانىزبان زندگى مىكردهاند ؛ كيرتى گويا ريشهء واژه ايرانى « كورتى » است . ( در زبان فارسى ميانه كورت به معناى دامدار كوچنده است بعدها به واژه كرد تبديل شده است ) به نظر مىرسد كه كردهاى امروزى از نژاد اينها هستند . بعدها در پايان دوره باستان بازماندگان اين دو قبيله جامعه كرد را در كردستان مركزى كه اقامتگاهشان بود ، پديد آوردند .
برخى از قبايل كوچنشين پارس و لرستان آينده از لحاظ قدمت همزمان ماردها و كيرتىها بودند . نامهاى لر ، بختيارى و غيره از آغاز قرون وسطى ، هنگامى كه جوامع نژادى آنها شكل گرفت ، روى آنها گذاشته شد . اما نخستين مراحل پيدايش عشاير كوچنشين و نيمه كوچنشين اين مناطق بايستى هنگام پايان دولت ماد و آغاز دولت هخامنشى باشد .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 75
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٧٥