كه در تهران بود ، دربارهء انعقاد يك قرارداد نظامى دوجانبه تازه ميان امريكا و ايران وارد مذاكره شد . پس از آنكه دولت ايران در فوريه 1959 مذاكرات جارى بين ايران و شوروى را مبنى بر روابط دوستانه و عدم تعرض بههم زد ، در مارس 1959 قرارداد نظامى دوجانبه ميان ايران و امريكا را در آنكارا امضاء كرد . بهموجب اين قرارداد به دولت امريكا حق داده شد طبق تقاضاى دولت ايران ، در مورد بهاصطلاح تجاوز غيرمستقيم و مستقيم دشمن خارجى ارتش به اين كشور گسيل دارد ، اما دربارهء تجاوز غيرمستقيم بايد يادآورى كرد كه قيام مردم ايران بهخاطر به دست آوردن آزادىهاى دموكراتيك و استقلال در نظر گرفته شده بود .
دولت امريكا باز هم تائيد كرد كه از كمك نظامى و اقتصادى به ايران دريغ نخواهد ورزيد .
دولت اقبال با انعقاد اين قرارداد كوشش داشت كه هرچه بيشتر وابستگى ايران را بهسود سياست امپرياليستهاى امريكائى مستحكمتر كند .
رويهمرفته بهطوريكه ضمن اعلاميه دولت شوروى در تاريخ 25 مارس 1959 ياد - آورى شد ، اين قرارداد « امكان تبديل خاك ايران را به پايگاه نظامى - استراتژيك دولت - هاى امپرياليستى كاملا آسان مىكرد » و با منافع صلح و امنيت در منطقه خاور نزديك و ميانه ، و حتى با تعهدات موجود ايران در قبال شوروى كاملا منافات داشت . دولت اقبال با امضاى قرارداد دوجانبه نظامى 5 مارس 1959 و واگذارى اختيار به امريكا درباره فرستادن ارتش به خاك ايران ، گام تازهاى را در راه نزديكى ايران به منافع و سياست امريكا برداشت .
دولت عراق از پيمان بغداد كه ايران يكى از اعضاى آن بود ، پس از انقلاب 1958 خارج شد و بنابراين نام اين پيمان به « سنتو » تغيير يافت ، اما حتى انعقاد قرارداد نظامى با امريكا فرجام ناگوارى را براى اقتصاد ، زندگى اجتماعى - سياسى و وضع همگانى تودههاى مردم دربرداشت .
سياست خارجى ايران بر مبناى شركت اين دولت در سازمان سنتو و قرارداد دوجانبه با امريكا توجيه شد ، اين سياست باعث افزايش بىسابقه هزينههاى نظامى در كشور گرديد .
بگواهى مطبوعات ايران ، از سال 1953 تا آغاز سال 1961 - 65 ميليارد ريال براى مقاصد نظامى هزينه شد . اين مبلغ 4 برابر بيشتر از جمع هزينههاى دولت در امور كشاورزى ، آبيارى ، صنايع و استخراج معادن در فاصله سالهاى 1949 و مارس 1959 بود . در سالهاى 1961 و 1962 هزينههاى نظامى پيوسته افزايش مىيافت .
طبق طرحهاى امريكا در مناطق تهران ، تبريز ، مشهد ، همدان ، كرمانشاه ، شيراز ، اصفهان ، اهواز ، دزفول ، آبادان ، بندر عباس فرودگاههاى وسيعى براى فرود آمدن هواپيما - هاى بزرگ جت كه وابسته به نيروى هوائى استراتژيك امريكا بودند ، ساخته شدند . به
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 559
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٥٩