شاه بودند ، قطعه زمينهائى بهعنوان پاداش از شاه دريافت مىكردند و حق بهرهبردارى از درآمد اين زمينها را داشتند . زمينهاى شاه به شخصيتهاى ممتاز و بلندپايه هديه مىشد .
در اين دوره طبعا مالكيت بزرگ رواج يافت و املاك كوچك به سود مالكان بزرگ از ميان مىرفت . ضمن كاوشهائى كه از قرون 18 و 17 ق . م . در شوش بهعمل آمده خانهاى كشف شده كه شامل 50 اطاق و ده حياط بوده ، اين خانه در ميان كلبههاى بسيار كوچك بنا شده و تقريبا تمامى يك محله را دربر گرفته است . طبق اسنادى كه بهدست آمده صاحب اين خانه شخصى بنام تمتى - واراش بوده ، اين شخص با بحرين روابط بازرگانى داشته و صاحب هزار رأس دام و زمينهاى پهناورى بوده ، ضمنا شاه كوتيرناخونت مقدارى زمين به او هديه داده است . اين شاه پس از اشغال موقتى ايلام بهوسيلهء حمورابى ( 1792 - 1750 ق . م . ) بر اين سرزمين حكومت مىكرده و همزمان با پسر او بوده كه فرمانروائى بابلىها را بر زمينهايش نپذيرفته و اغلب به مرزهاى بابل تجاوز مىكرده است .
در قرن شانزدهم ق . م . ايلام از كاسيتها كه پيش از آن بابل را به تصرف در - آورده بودند ، شكست خورد . بهنظر مىرسد كه كاستها قبلا در زاگرس مىزيستند ، گروههاى اين تيره در باختر لرستان ، در آغاز هزاره يكم ق . م . بهسر مىبردند . برخى عقيده دارند اينها را از بابل به اين نقاط كوچ دادهاند ؛ درهرحال پيش از چيرگى بر ايلام كاسيتها در منطقه شمال باخترى ايلام سكونت داشتند و احتمالا آنها از ساكنان شمال آسياى غربى بودهاند .
در قرن شانزدهم ايلام زير تسلط كاسيتهاى بابلى قرار گرفت ، اما ايلامىها زير رهبرى شاه با يكديگر متحد شدند ، شايد در زمان دودمان جديد سلطنتى كه در نيمه دوم قرن چهاردهم تا قرن دوازدهم روى كار بود ايلام داراى قدرت فراوان شد . اين شاهان لقب « پادشاه آنشان و شوش » را براى خود برگزيدند ( هماكنون ديگر آنها را سوكالماخ نمىناميدند ) ، اما مركز اينها در شوش بود . در ايلام آنزمان كارهاى ساختمانى بزرگى انجام گرفت ، كاخها و معبدهاى بزرگى ازجمله زيكورات كه ضمن حفارى در چوگارمبيل پيدا شده ، بنا گرديد ( اين بنا را يكى از پادشاهان اين دودمان بنا نهاده است ) . در اين هنگام پيشرفت بزرگى در زمينههاى هنر ، معمارى و حجارى ايلام انجام گرفته است .
در سدهء سيزدهم ق . م . ايلامىها چند بار به بابل تاختند . در زمان شوتروك - ناخونت ( تقريبا 1158 - 1155 ق . م . ) و كويتر ناخونت ( تقريبا 1150 - 1155 ق . م . ) سرانجام بر پادشاه كاسيتى بابل پيروز شدند و آخرين پادشاه را به اسارت گرفتند . ثروت فراوان و آثار گرانبهائى از بابل به ايلام آوردند ( در ميان آنها كتيبهاى با متن قانون
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 47
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٤٧