تاريخ بهرهبردارى از آنها را عملا به تأخير انداختند .
ارزش واقعى فراوردههاى صنعتى ايران معمولا بيشتر از محصولات مشابهى تمام مىشد كه در كشورهاى صنعتى پيشرفته توليد و عرضه مىگرديدند ضمنا از لحاظ كيفيت هم بارها نامرغوبتر از كالاهاى خارجى بودند . معمولا از حداكثر قدرت توليد كارگاهها و كارخانجات ايران بهرهبردارى نمىشد .
در سالهاى 20 - 30 ساختمان راههاى شوسه كه مناطق ايران را به مركز وصل مىكرد ، آغاز گرديد . حملونقل به وسيله اتومبيل رواج يافت اگرچه هنوز هم مانند سابق حمل بار با حيوانات بارى از قبيل شتر ، قاطر ، الاغ ، يابو معمول بود .
مهمترين تأسيسات در زمينهء راهسازى ، ايجاد راهآهن سرتاسرى ايران بود . براى تأمين هزينهء راهآهن سرتاسرى به سال 1925 مالياتى غيرمستقيم وضع شد ، اين ماليات را مصرفكنندگان قند و چاى كه در انحصار دولت قرار داشت ، بايستى مىپرداختند . ساختمان اين راهآهن نخست به وسيله شركتهاى ساختمانى آلمانى و امريكائى و سپس به وسيله يك شركت اسكانديناوى ( كامپساكس - م ) از سال 1928 آغاز و در سال 1938 پايان يافت .
راهآهن سرتاسرى ايران به طول 1398 كيلومتر از رشتهكوههاى البرز و زاگرس مىگذشت و در طول آن صدها تونل و پل ساخته شد ، اين خط بندر شاهپور واقع در كنار خليج فارس را به بندر شاه ( بندر تركمن ) در ساحل درياى خزر وصل مىكرد . پس از به كار افتادن راهآهن سرتاسرى كه بهرهبردارى از آن در سال 1938 آغاز گرديد ، ساختمان راهآهنهاى ديگرى از تهران به تبريز و مشهد آغاز گرديد ، اين خطوط در آغاز جنگ جهانى دوم فقط تا زنجان و شاهرود رسيدند .
در سالهاى 30 بناى ساختمانهاى مدرن تازهاى در پايتخت آغاز گرديد . در قسمت - هاى شمال ، شهر تازهاى با خيابانهاى اسفالتشدهء وسيع و خانههاى مدرن با روشنائى برق ساخته شدند . در اين قسمت مالكان ، بورژواها ، كارمندان بلندپايه دولت و خارجيان سكونت داشتند . قشرهاى زحمتكش تودههاى پايتخت معمولا در قسمت جنوبى تهران كه داراى كوچهپسكوچههاى تنگ و كجوكوله و كثيف بود ، زندگى مىكردند ، در اين محلهها لولهكشى آب و فاضلآب وجود نداشت . كارگران و بينوايان شهرى در شرايط كاملا فشرده و تراكم بىاندازه در اين نقطه توى هم مىلوليدند .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 465
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٤٦٥