23 رژيم بورژوا - مالك رضا شاه
تمركز كشور
پس از اعلام سلطنت رضا شاه ، تمركز و تقويت ارتش كه مهمترين ابزار استوارى قدرت رضا شاه بود فزونى گرفت . در ژوئن 1925 مجلس ، قانون نظام اجبارى را تصويب كرد . هواپيما ، تانك و زرهپوش وارد سازمان ارتش گرديد ، نمايندگان اريستوكراسى فئودال كه مقامهاى فرماندهى ارتش را اشغال كرده بودند بر كنار شدند و به جاى آنها افسران وابسته به قشرهاى متوسط بهويژه آنها كه با خود رضا خان در قزاقخانه خدمت مىكردند ، منصوب گرديدند . اندازهء اين ارتش بهطور ثابت تقريبا 150 هزار تن بود و برحسب نيازمندى كشور براى ايجاد نظم داخلى افزايش مىيافت . طبق مدارك ايران ، در فاصله سالهاى 1921 - 1941 هزينه ارتش بهطور متوسط 5 / 33 % تمام هزينههاى بودجه كشور بود .
رضا شاه ضمن تكيه به ارتش به سياست تمركز كشور و پيكار عليه فئودالهاى اريستوكرات و خانهاى متنفذ ، بهويژه سران عشاير كوچنشين ادامه داد . بسيارى از آنها اعدام شدند يا به زندان افتادند ، يا به جاهاى دوردست تبعيد گرديدند . چريكهاى مسلح خانها از ميان رفتند . دولت همچنين عشاير كوچنشين را خلع سلاح كرد و براى اسكانشان اقدام نمود .
به منظور زير نظر گرفتن فعاليت خانهاى نقاط دوردست ، رضا شاه به ساختن راههاى شوسه از تهران به نقاط نامبرده پرداخت . تقسيمات ادارى كشور براى تقويت قدرت مركزى