كشور ، به ايران فراخواند ، در رأس اين هيئت ا . ميلسپو بود كه در نوامبر 1922 وارد تهران گرديد . ا . ميلسپو سخت به كمپانىهاى نفتى امريكا وابسته بود ، او به عنوان مدير كل ماليه كشور ايران گماشته شد و براى انجام كارش اختيارات تام گرفت . كليه درآمد و هزينه دولت ، وصول ماليات ، تنظيم بودجه دولت ، خزانه و غيره در اختيار او گذاشته شد . يكى از گواهان عينى فعاليت ميلسپو در ايران به نام و . شين نوشت : « ميلسپو امور ايران را مانند لرد كرمر در مصر اداره مىكرد » .
ميلسپو مىكوشيد تا نفت شمال را براى كمپانيهاى امريكائى به چنگ آورد . به اين منظور در صدد بود به موقعيت انگليسها در كشور آسيب رساند ، او در كارهاى شركت نفت انگليس و ايران مداخله مىكرد و موانعى را در راه پيشرفت فعاليتش پديد مىآورد . در عين حال ميلسپو آشكارا موضعى ضد شوروى را در ايران اختيار كرد : مىكوشيد تا از پيشرفت روابط عادى شوروى - ايران جلو گيرد و تا اندازهاى در روابط بازرگانى دو كشور سنگ مىانداخت « 1 » .
سياست قوام السلطنه نسبت به روابط با روسيه شوروى چنان بود كه نمىگذاشت روابط عادى ميان دو دولت جريان عادى خود را طى كند . قوام كه به سود سياست امپرياليستهاى امريكائى و انگليسى عمل مىكرد ، تصويب قرارداد 1921 شوروى - ايران به وسيله مجلس را تا يك سال كش داد . و در تابستان 1922 مذاكرات دربارهء عقد قرارداد بازرگانى ميان دو دولت را متوقف كرد . به دستور او موانع بسيارى در راه پيشرفت بازرگانى دو دولت در ايران پديد آمد ، بازرگانى بسيارى از كالاها از سوى او غدغن شد ، محدوديتهاى گمركى فراوانى براى بازرگانان مقرر داشت ، بازرگانان كالاهاى شوروى را از دريافت اعتبار محروم كرد . اين سياست قوام با منافع ملى ايرانيان و ضرورت پيشرفت اقتصادى كشور تضاد كامل داشت و باعث اعتراض قشرهاى دموكراتيك مردم و قسمت مهمى از بازرگانان و مالكان ، بهويژه آنها كه در مناطق شمالى كشور به كار صدور برنج ، خشكبار و محصولات كشاورزى ديگر به شوروى اشتغال داشته ، گرديد . برهم خوردن روابط بازرگانى ايران و شوروى باعث وخيمتر شدن وضع اقتصادى كشور كه در جريان جنگ جهانى اول در اثر امرونهى امپرياليستها در ايران به نابسامانى گرائيده بود ، گرديد .
بنابراين مسئله برقرارى روابط عادى بازرگانى با روسيه شوروى يكى از خواستههاى جدى و ضرورى قشرهاى وسيع مردم ايران بود و همه از آن پشتيبانى مىكردند .
هامش
( 1 ) . هيئت ميلسپو تا سال 1927 در ايران ماند . در اين هنگام پس از پيدايش اختلاف نظر ميان او و رضا خان ايران را ترك كرد . در اين اختلاف نظر هم دست انگليسها در كار بود .