گرفت : اينها به دست كوچك خانىها كشته شدند . در همان هنگام يكانهاى زير فرمان كوچك خان به سركوبى سازمانهاى كمونيستى در رشت و انزلى پرداختند . يك زدوخورد داخلى حتى ميان دستههاى كوچك خان و چريكهاى زير فرمان خالو قربان درگرفت ، ديرى نپائيد خالو قربان و دستهاش به ارتش شاه پيوستند .
دولت قوام در حالى كه از پراكندگى يكانهاى انقلابى گيلان بهره برد ، در پائيز 1921 ، يكانهائى از نيروى قزاق ايرانى را به سركردگى رضا خان به گيلان گسيل داشت ، اينان يكانهاى جنگلى را تارومار كردند و سرتاسر گيلان را به تصرف درآوردند . خود كوچك خان را در پايان نوامبر 1921 در كوههاى طالش اسير و سر بريدند . شركتكنندگان در جنبش آزادى ملى بهويژه كمونيستها بيرحمانه سركوب گرديدند .
قيام خراسان و جنبش دموكراتيك در استانهاى ديگر ايران
در ژوئن 1920 در منطقههاى شيروان و قوچان قيامى به سركردگى خدائى كه سابقا در خدمت خانهاى كرد ايل زعفرانلو به كار چوپانى سرگرم بود ، در ميان بينوايان كرد آن منطقه درگرفت . اين قيام عليه خانهاى محلى و اشغالگران ارتش انگليس برپا شد . ارتش دولتى با دشوارى فراوان و با كمك چريكهاى زير فرمان خانهاى مرتجع در سپتامبر 1920 توانست اين قيام را سركوب كند .
اين ناخشنودى عمومى مردم ، در روحيهء افراد ارتش و ژاندارمرى كه در خراسان پادگان بودند ، بازتابيد ، و آنها را آماده قيام كرد ، فرمانده اين قيام كلنل محمد تقى خان پسيان بود . اين شخص از اعضاى حزب دموكرات ايران بشمار مىرفت و هنگام جنگ جهانى اول فرماندهى يكى از يكانهاى ژاندارم را كه در عمليات رزمى عليه ارتشهاى روس و انگليس در منطقههاى قزوين ، همدان و كرمانشاه شركت داشتند ، به عهده داشت .
به سال 1916 پس از اشغال كرمانشاه به وسيله ارتش تزار روس از ايران خارج شد و از راه تركيه به آلمان رفت ، به سال 1920 از آنجا به ايران بازگشت . او در تهران در جنبش آزادى ملى و پيكار عليه قرارداد 1919 انگليس و ايران فعالانه شركت كرد . به سال 1920 دولت مشير الدوله او را به عنوان فرمانده ارتش و ژاندارمرى خراسان برگماشت . در سايه داشتن روحيهء ضد امپرياليستى و روابط دلسوزانهاش به نيازمنديهاى سربازان ، ديرى نپائيد كه كلنل ، محبوبيت و اعتبار فراوانى در ميان يكانهاى زيردستش و همچنين در ميان توده - هاى مردم به دست آورد .
پس از انجام كودتاى 22 فوريه 1921 در سوم آوريل محمد تقى خان ، والى خراسان