تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 396

مساهمون:

ص٣٩٦
منظور ورود عين الدوله به شهر كه از سوى او به فرماندارى آذربايجان منصوب شده بود ، بىنتيجه ماند . تبريزيها جدا از پذيرفتن او خوددارى كردند و عين الدوله ناگزير شد به تهران برگردد . والى موقت آذربايجان يعنى اجلال الملك كه از سوى انجمن برگزيده شده بود ، كار خود را دنبال كرد . در ميان كليه رويدادهاى انقلاب 1905 - 1911 ايران ، قيام تبريز از همه مهمتر و پيگيرانه‌تر بود . جنبش انقلابى تبريز كاملا سرشت دموكراتيك داشت . بر خلاف تهران و بسيارى از مناطق ايران ، جنبش انقلابى تبريز به وسيله مالكان ليبرال و بورژوازى رهبرى نمىشد ، بلكه رهبرى اين قيام را ستار ، باقر ، على موسيو و ديگران كه از ميان قشرهاى دموكراتيك توده‌ها به‌پا خاسته بودند ، اداره مىكردند . هنگام قيام تبريز ، پيكار بىامان توده‌هاى مردم به‌خاطر دموكراسى ، آزادى و استقلال ايران گسترش يافت .

سرنگونى محمد عليشاه

قيام تبريز و جنبش‌هاى ضد شاه در نقاط ديگر كشور كه به دنبال دفاع قهرمانانه مردم تبريز در مقابل نيروهاى ارتجاعى پديد آمدند ، ضربهء كوبنده‌اى را به حكومت ارتجاعى محمد عليشاه وارد آوردند . ضمن ژوئيه 1909 در نتيجهء حمله فدائيان گيلان از شمال و يكانهاى چريك بختيارى از اصفهان و تصرف تهران به دست اينها محمد على شاه از سلطنت خلع و پسر خردسالش احمد به تخت نشست . عضد الملك كه يكى از شاهزادگان پير دودمان قاجار بود به عنوان نايب السلطنه برگزيده شد . تجديد رژيم مشروطيت سال 1906 - 1907 در ايران اعلام گرديد . يك دولت موقت مركب از فئودالهاى ليبرال و خانهاى بختيارى به رياست سپهدار ، فئودال بزرگ مخالف محمد عليشاه ، تشكيل شد ، سپهدار هنگام حركت فدائيان گيلان به تهران به آنها پيوست . وزارت كشور به عهدهء يكى از سردگان ايل بختيارى يعنى سردار اسعد واگذار شد و يفرم داشناك مقام رياست پليس تهران را به عهده گرفت . خانهاى بختيارى به اين انگيزه زير پرچم مشروطه‌خواهان گرد آمدند ، چون مىپنداشتند ، با اين ترتيب مىتوانند نفوذ خود را آنگونه كه در ميان ايل بختيارى پابرجا بود ، در سرتاسر خاك ايران استوار كنند . گويا انگليسها اينان را براى اين كار برانگيختند چون مىكوشيدند از اين راه جاى پاى خود را در ايران محكم كنند و نفوذ روسها را در اين كشور از ميان ببرند . در مقام حكام ولايات و ايالات دولت تازه ، نمايندگان فئودالهاى بلند پايه هيئت حاكم سابق با حفظ ويژگيهاى پيشين ، قرار گرفتند . گروههاى مالك - بورژواى ليبرال ضمن اينكه از پيروزى مردم عليه شاه مرتجع
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 396 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى