تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١
بود ، بلكه چند تن از ريش‌سفيدان شهرها و روستاها هم در آن شركت داشتند . اسقف كاتوليك ارمنى به نام ابراهام كرتاتسى هم براى شركت در اين قوريلتا دعوت شد . در حدود 20 هزار تن در اين كنگره حضور داشتند . شمارهء افراد حاضر در اين اجتماع با نوكران و كارگذاران اعضاى اصلى رويهمرفته به 100 هزار تن مىرسيد . نقش اصلى را در اين قوريلتاى 54 تن خان ايفا مىكردند ، ديگران جزو سياهه لشكر بودند . نادر از حاضران در اجتماع خواست تا از ميان خودشان يك تن را به عنوان شاهنشاه ايران برگزينند . گفته شد كه شاه عباس سوم كودك و اسما اين مقام را دارد ، خود نادر هم بنا به گفتهء خودش از كار خسته شده و مىخواهد به استراحت بپردازد . سرانجام همهء حاضران دريافتند كه چشم‌پوشى نادر از ادارهء امور كشور رياكارانه است و دربارهء انتخاب شاه نمىتوانند آزادانه بينديشند . روحانيان شيعه بنا بر سنت ، به شدت پاىبند دودمان صفوى بودند و چند تن از اميران قزلباش هم جدا مخالف انتخاب نادر ، به عنوان شاه بودند . اما ملاباشى سركردهء صنف روحانيان جرأت كرد و اظهار داشت كه سلطنت بايد در دودمان صفوى باقى بماند ، او بعدا بنا به دستور پنهانى نادر به قتل رسيد . در اين قوريلتاى هيچكس جرأت نكرد شخص ديگرى را جز نادر به پادشاهى برگزيند . نادر رياكارانه اين گزينش را نپذيرفت ، حاضران ناگزير شدند با التماس از نادر بخواهند تا سلطنت ايران را بپذيرد ، سرانجام نادر با شرايطى تقاضاى آنها را قبول كرد . يكى از شرايط ، تغيير روشهاى كيش شيعه كه آئين دولتى و رسمى بشمار مىرفت ، در رابطه با كيش سنى بود ، او پيشنهاد كرد كه شيعيان و سنيان كشور بايد باهم سازش كنند و متحد شوند . باوجوداينكه در اين قوريلتاى چهره‌هاى مهم روحانيان شيعه حضور داشتند جرأت نكردند با اين پيشنهاد مخالفت كنند . نادر در ماه مارس 1736 رسما شاهنشاه ايران اعلام شد و عباس سوم را كه كودك 4 ساله‌اى بود و هم‌اكنون از مقام اسمى سلطنت بر كنار شد ، نزد پدرش به خراسان فرستادند ، بعدها بنا به فرمان نادر هردو كشته شدند و اين گونه كار دودمان صفوى پايان يافت .

سياست خارجى و داخلى نادر شاه

نادر شاه افشار ( مارس 1736 - 1747 - م . ) به تثبيت مرزهاى پيشين ايران اكتفا نكرد . تمام دورهء حكومتش به جنگ‌هاى استيلاگرانه و تاراجگرانه خارجى گذشت . انگيزه اصلى گزينش سياست استيلاگرانه نادر تلاش به منظور بهبود بخشيدن وضع مالى دولت و سازش با اشراف فئودال تازه ، اعم از ساكن و كوچ‌نشين بود ، اين سياست به او امكان مىداد كه