جنگزدگى به ويرانى گرائيده و نهتنها سودى براى روسها دربرنداشتند بلكه هزينههاى گزافى را براى آندولت پديد آوردند . پس از آنكه به سال 1725 پطر اول درگذشت دولت روس علاقهاى به ماوراء قفقاز نشان نداد . اين دولت مىخواست استانهاى كنارهء درياى خزر را به شاه طهماسب دوم برگرداند ، به شرط آنكه اگر به قدرت رسيد اجازه ندهد اين مناطق به دست تركها بيفتد . بنابراين روسيه در حالى كه در انتظار نتيجه جنگ بود از اتحاد با ايران استقبال مىكرد . اين گونه در آغاز سال 1732 در رشت پيمانى ميان روسيه و ايران بسته شد كه به موجب آن روسها از مازندران و گرگان چشم پوشيدند ، گيلان بيدرنگ به ايران بازگردانده شد ، اما دولت روس ملزم گرديد زمينهاى كناره درياى خزر واقع در شمال رودخانه كورى را در صورت پاك شدن زمينهاى ماوراء قفقاز از تركان ، به ايران پس بدهد .
نادر پيمانى را كه ميان طهماسب دوم و تركها به سال 1731 بسته شده بود ننگآور اعلام داشت و آن را به رسميت نشناخت او كنگرهاى ( قوريلتاى ) از اميران و اشراف ايران تشكيل داد ، در اين كنگره موفق شد طهماسب دوم را رسما از سلطنت خلع و پسر 8 ماههاش به نام عباس سوم را به جاى او منصوب كند ( او رسما در سالهاى 1734 - 1736 شاه بود ) .
البته قدرت واقعى در دست نادر بود . ديرى نپائيد ارتش نادر به سال 1733 تركها را در كركوك شكست داد و در جريان سالهاى 1734 - 1735 سرتاسر خاور ماوراء قفقاز را از وجود آنها پاك كرد . به سال 1735 نادر نخستين لشكركشى را عليه مالكان و جامعهء عشيرهاى - پدرسالارى « آزاد » داغستان آغاز كرد ، اما نتوانست به نتيجهء قطعى برسد .
ضمن محاصره دژهاى مستحكمى كه به وسيله تركها اشغال شده بود ( گنجه و غيره ) نادر از كمك مهندسان و توپخانهء روسها بهره برد . اين چگونگى مانع تقاضاى نادر از روسها مبنى بر تخليه كنارهء درياى خزر يعنى باكو و دربند نشد . روسيه با اين تقاضا موافقت كرد ، به شرط آنكه نادر ضمن نبرد روسها با تركان با روسها متحد شود و با آنها پيمان صلح جداگانهاى نهبندد . نادر اين شرط را نپذيرفت و بيدرنگ با دولت تركيه وارد مذاكره شد ، به سال 1736 پيمان جداگانهاى با آنها بست ، به موجب اين پيمان تركها بايستى تمام سرزمينهائيرا كه پيش از پيمان 1722 متعلق به ايران بود ، به اين دولت برمىگرداندند . اما اين پيمان به وسيله تركها امضا نشد و به مرحله اجرا درنيامد .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٢٨٩