هلندى دو پيمان بازرگانى با فرانسويان بست كه به موجب آنها براى بازرگانان آنها امتيازاتى بيشتر از آنچه هلنديان داشتند ، قائل شد . بازرگانان فرانسوى نهتنها از پرداخت عوارض گمركى معاف گرديدند ، بلكه امتيازات برونمرزى را هم از شاه گرفتند : حق دادرسى افراد فرانسوى در ايران را حتى هنگاميكه طرف دعوا ايرانى بود ، كنسولگرى هاى فرانسه به عهده داشتند ؛ اما فرانسويان نتوانستند از امتيازات اين پيمان بهره ببرند ، چون ديرى نپائيد كه ايران صحنهء عمليات جنگى و ستيزهاى داخلى گرديد .
شاه سلطان حسين كه فرمانروائى ناشايسته و بىاراده بود كاملا زير نفوذ روحانيان شيعه قرار داشت . بنا به توصيه اينان ، شاه پيگرد بيرحمانهء سنىها را كه بيشترشان در خاور ماوراء قفقاز ، كردستان ، افغانستان بهسر مىبردند ، آغاز كرد ، سنيان مدتها در ايران از پيگرد دولت مصون بودند . شيعيان افراطى يعنى درويشان صوفى « ملحدين » هم زير پيگرد قرار گرفتند . وضع ارامنه مسيحى ، گرجيان و آسوريان نيز بدتر شد .
جنبشهاى آزادى مردمى در قلمرو دولت صفوى
سنگينى بار ماليات ، تعدى و اخاذيهاى مأموران شاه بهويژه در مناطقى كه ساكنان آن غير ايرانى بودند بگونهء روزافزونى شدت مىيافت ، نفرت و بيزارى از صفويان باعث شد كه در چند استان جنبشهائى جدائىخواهانه و قيامهائى روى دهد . اين جنبشها رنگ مذهبى داشتند ، و ظاهرا يا با شعار دفاع سنيان در برابر تعدى شيعيان ، يا آنگونه كه در ارمنستان و گرجستان روى داد ، زير شعار آزادى مسيحيان از زير يوغ مسلمانان ، انجام گرفت .
تقريبا به سال 1700 خردهمالكان فئودال و روحانيان ارمنى ، به وسيله يكى از ارمنيان ملىگرا ، به نام اسرائيل اورى باب مراوده را با دولت روسيه باز كردند ، به آن دولت وعده دادند ، در صورت ورود روسها به كشورهاى ماوراء قفقاز ارمنيان و گرجيان مسيحى از آنها بگونهء فعال پشتيبانى خواهند كرد . اشراف و روحانيان ارتودكس طرح ارتباط با پطر اول را تهيه كردند . ضمن تماسهاى بازرگانى ، ساكنان كشورهاى ماوراء قفقاز ، نهتنها مسيحيان گرجى و ارمنى ، بلكه مسلمانان آذربايجانى هم به روسها گرايش يافتند . يك مبلغ مذهبى ژزوئيت در آنزمان نوشت : « تقريبا تمام مردميكه در نزديك درياى خزر بهسر مىبرند ، هميشه به درگاه خداوند دعا مىكنند كه هرچه زودتر مسكويها به شهرهايشان وارد شوند و آنها را از قيد پادشاهان ايرانى آزاد كنند » .
به سال 1709 در شهر تبريز قيامى درگرفت ، به سال 1711 لزگىها و مردم داغستان