تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩

12 استوارى دولت صفويان

ايران در مرز سده‌هاى شانزدهم - هفدهم . م .

در آغاز فرمانروائى شاه عباس كه بعدها لقب « كبير » يافت اوضاع داخلى و خارجى ايران بسيار آشفته بود . ارمنستان خاورى ، شيروان ، آذربايجان مىجوشيدند و مرزهاى غربى كشور زير اشغال ارتش ترك بودند . نيروهاى خانهاى ازبكى - بخارائى تقريبا سرتاسر خراسان را در تصرف داشتند . وضع مردم استانهاى غربى و شرقى بسيار آشفته بود ، تركها و ازبكان ، گروه‌گروه از اين مردم را دستگير ، از زادگاههاى خود بيرون مىبردند و به عنوان برده مىفروختند . راه ولگا - خزر و همچنين راههاى كاروان‌رو تجارتى بندرهاى مديترانه همه به وسيلهء تركها بسته شدند . ميزان بازرگانى خارجى و داخلى سخت كاهش يافت . ضمن رابطه با اين انگيزه‌ها و همچنين در نتيجه سياست مالياتى شاه سابق اقتصاد ايران به ورطه سقوط سرازير مىشد . در درون ايران پيوسته ميان عشاير قزلباش و مالكان فئودال محلى ستيز داخلى در جريان بود ، و حتى در اثر تحميل ماليات‌هاى سنگين قيام‌هاى مردمى اوج مىگرفت . به سال 1588 ، شاهورديخان والى لرستان قيام كرد ، و به سال 1589 شاهزاده رستم ميرزا كوشش داشت سيستان را تصرف كند . عشاير قزلباش ذو القدر در فارس و افشار در كرمان قيام