ظهور خواهد كرد ، ايمان راستين را به مردم ارائه خواهد داد و صلح را با خود خواهد آورد .
طبق يكى از احاديث ، هنگامى كه امام دوازدهم مهدى ظهور كند « زمين را از بيداد و زور و ستم پاك و بهجاى آن راستى و داد و صلح را برقرار خواهد كرد » ؛ شيعيان اعتماد داشتند كه مهدى با شمشير ، بيدادگران را نابود و بيداد را از روى زمين برخواهد انداخت و اين گونه هيچكس نخواهد توانست به ديگرى زور گويد . جغرافىنويس ياقوت مىنويسد :
آن اندازه اعتقاد بازگشت مهدى موعود در ميان مردم به شدت رواج داشت كه در كاشان يكى از مهمترين كانونهاى شيعهگرى در ايران - سالخوردگان شهرى هرروز صبح زود از دروازهء شهر خارج مىشدند ، اينها اسبى را با زين و لجام مرصع و مزين بدون سوار با خود مىبردند ، تا اگر بگونهء ناگهانى امام مهدى ظهور كرد او را سوار بر اسب كنند و به شهر بياورند . مردم با داشتن پندار ظهور امام غايب مهدى ، پيش خود در انتظار يك انقلاب اجتماعى بودند .
صوفيگرى و صوفيان بگونهء ويژهاى داشتن ثروت را ، بهويژه اگر نامشروع بود يعنى از راه ستم و غارت به دست مىآمد ، محكوم مىشمردند . در صوفيگرى ضمن محكوم شمردن ثروت و گرايش به آئين بينوائى كه به عنوان نجات روح از گناه قلمداد مىشد ، اعتراض بينوايان عليه عيشونوش و شكوه و جلال طبقهء حاكم منعكس مىگرديد ، اما اين اعتراض بگونهاى منفى بود . در سدههاى 14 - 15 چند فرقه از درويشان صوفى اين اعتراض را بگونهء فعال درآوردند و در جنبشهاى مردمى شركت كردند .
جنبش سربداران
در ميان قيامهاى مردمى جنبش سربداران از همه مهمتر بود . در سالهاى 30 سدهء 14 ، شيخ خليفه كه درويش و شيعه بود ايدئولوگ اين جنبش بهشمار مىرفت ، او تبليغ خود را به شكل اندرزهاى صوفيانه با پندار « صلحخواهانه » در سبزوار ، در بخش بيهق خراسان آغاز كرد . او به دست يكى از آدمكشان مأمور از سوى فقيهان سنى به سال 1335 ، ترور شد ، اما شاگردش ، شيخ حسن جورى دنبالهء تبليغات او را گرفت ، پيروانش را به نام فرقهء درويشى حسنى سازمان داد . هركس كه به فرقهء او مىپيوست سوگند ياد مىكرد و ناچار بود خود را مسلح كند و به دعوت شيخ آماده نبرد مسلحانه گردد ، بيشتر از پيروان و مريدانش پيشهوران و صنعتگران بودند و خود او هم از ميان پيشهوران به پا خاسته بود ، اما شمارهء بىشمارى از روستائيان هم به اين فرقه وارد شدند . شيخ حسن جورى در شهرهاى خراسان گردش مىكرد و زير پوشش درويشى مردم را به قيام عليه دستگاه حاكم برمىانگيخت .