وضع مالى فرمانروايان هرمز بسيار خوب بود ، اينها توانستند ارتش زمينى و دريائى مزدور با ناوگانى جنگى « 1 » كه شمارهء آنها بيش از 300 فروند بود ، تهيه كنند ؛ اتابكان لر كوچك و اسحقىها در باختر و گيلان نيز بگونهء مستقل بر قلمرو خود فرمان مىراندند .
ازهمپاشيدن دولت هلاكوئى نهتنها انگيزهء ستيز داخلى بلكه جدائى مالكان فئودال گرديد ، اما در اين هنگام خيزشهاى مردمى هم با نيروى دهقانان و بينوايان شهرى آغاز گرديد .
هدف قيامهاى مردمى از سوئى عليه استيلاى بيگانگان و از سوى ديگر عليه تشديد استثمار فئودالهاى محلى بود . مهمترين جنبشهاى ضد فئودالى قيام سربداران در خراسان ( از سال 1337 ) ، جنبش سيدها در مازندران ( از اواسط سده 14 ) بود . در بخش بعد جزئيات اين جنبشها ذكر خواهد شد .
هامش
( 1 ) . شهر هرمز كه در كنارهء شمالى خليج فارس قرار داشت ، پس از هجوم عشيره مغولى نيكودرى ، به اطاعت ايلخانان درنيامد ، در آغاز سده 14 . به يكى از جزاير خليج فارس انتقال يافت . اين شهر بندرى از لحاظ جهانى داراى ارزش فراوان بود .