7 . ايران در چارچوب حكومت خلفاى عرب ( نيمهء سدهء هفتم - آغاز سده دهم )
تصرف ايران به دست عربها
در نيمهء اول سدهء هفتم دگرگونى ژرفى كه از لحاظ بينالمللى اهميت فراوان يافت در سرنوشت تاريخ كشورهاى كنارهء مديترانه و آسياى غربى اثر گذاشت - عامل اين دگرگونى ، پيدايش حكومت خلفاى مسلمان عرب بود . اين حكومت در نتيجهء اتحاد قبايل عرب به سال 630 ، همراه با پيدايش دين يكپارچهاى به نام مسلمانى يا اسلام در شبهجزيره عربستان پديد آمد . آموزش دين اسلام بر مبناى اقتباس قسمتهائى از دين مسيح ، يهود و به ميزان بسيار كمى از تعليمات دين زرتشت بود ، ضمن آن تا اندازهاى سنتهاى كهن اعراب نيز رعايت مىشد . بنيانگذار اسلام پيامبرى از قبيله قريش به نام محمد ( 570 - 632 ميلادى ) بود كه درعينحال رهبرى سياسى قوم عرب را به دست گرفت و دولت تازهء عرب را بنيان نهاد ، اسلام مبناى ايدئولوژيك حكومت عرب بود كه بر پايهء قوانين كتاب مقدس قرآن توجيه مىشد - قرآن مجموعهاى از گفتارهاى حكيمانه بود كه به وسيله پيامبر محمد ارائه گرديد . جانشينان ( خلفا ) نخستين محمد تقريبا دو ثلث از قلمرو دولت بيزانتين ، از قبيل