تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
هواخواهان اردوان عليه تبديل سلطنت به تابعيت روميها و نزديك شدن شاه به يونانيان وارد عمل شدند . پيكار با روميان و دست‌نشاندگان رومى زير شعار پيكار به‌خاطر تجديد شاهنشاهى كورش و اسكندر بود . اردوان جنگهاى سختى را بر سر تسلط ارمنستان با روم آغاز كرد . از لحاظ سياست داخلى او كوشش داشت خودمختارى شهرهاى يونانى را محدود كند . قسمت عمدهء اشراف پارت از اين سياست اردوان پشتيبانى كردند . تكيه‌گاه اصلى شاه پارت ، استانهاى شمال شرقى كشور بود ، از اين مناطق بود كه او نيروهاى زبده‌اى براى هجوم و حتى عقب‌نشينى آماده مىكرد . اردوان روابط بسيار نزديكى با قبايل كوچ‌نشين آسياى ميانه داشت . پيكارهاى ديرپائى كه ميان دو گروه در جريان بود ، سرانجام به پيروزى « ميهن‌پرستان » و شكست هواخواهان روم گرائيد و اردوان دوم به تخت سلطنت نشست .

آرشاك‌هاى كوچك . موقعيت اقتصادى و سياسى دولت‌ها

پيروزيهاى اردوان دوم ضمن نبردهاى سرسختانه ، مرحلهء مهم و تازه‌اى را در پيشرفت دولت پارت پديد آورد . از اين زمان به‌بعد اهميت سياسى و نقش شهرهاى يونانى قلمرو پارت به‌سرعت سقوط كرد . اگرچه در زمان خود اردوان هم رسما خودمختارى « پليس » ها از ميان نرفته بود ، اما شاه با قدرت و خشونت در امور داخلى شهرها دخالت مىكرد . در ميان ساكنان « پليس‌ها » مردمى يافت مىشدند ( به‌ويژه در ميان بلندپايگان ) كه ارتباط نزديكى با خانوادهء شاه داشتند و داراى پايه‌هاى بلندى در دربار بودند . خود - مختارى « پليس » ها تدريجا از ميان رفت و شهرها زير نظارت مقامهاى ادارى شاه قرار گرفتند . اين پديده‌ها نشان دادند كه ضمن پيكار سخت ميان دودمان ارشاك‌ها با شهرهاى يونانى و محلى واقع در قسمت غربى ، تحولات شگرفى رويداد كه بنابرآن « پليس‌ها » كه موقعيت ويژه‌اى داشتند ازبين رفتند و وابستگى آنها به سيستم حكومتى ارشاك‌ها كاملا محرز گرديد . در زمان اردوان كوشش شد كه از راه بر كنار كردن دودمانهاى محلى حاكم بر استانها و انتصاب خويشاوندان ارشاك‌ها به فرماندارى اين مناطق ، همهء استانها كاملا تابع حكومت مركزى گردند . در نخستين مرحله ، اين سياست به كاميابى گرائيد اما پيشرفت تاريخى بعدى نشان داد كه اين كاميابيها زودگذر بودند . در زمينهء فرهنگ هم دگرگونى مهمى رويداد ، گرايش به سنت‌هاى محلى رواج بيشترى يافت . عناصر فرهنگ يونانى كه در زمان گذشته گسترش يافته بودند ، اصلاح شدند . پيشينه - هاى تاريخى براى نياكان ارشاك‌ها درست شد ، تا آنها را از بيگانگان به‌شمار نياورند
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 143 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى