تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 136

مساهمون:

ص١٣٦
مراكز آشفتگى به‌شمار مىآمدند . نخستين بار به سال 140 ق . م . يونانيان ساكن بابل و بين النهرين عليه حكومت پارت قيام كردند : شاه سلوكى دمترى دوم از رقيبش به نام تريفون در سوريه شكست خورد و به بين النهرين عقب نشست . يونانيان و مقدونيان بين النهرين و بابل كه از مدت‌ها پيش او را براى پيكار با پارت‌ها فرامىخواندند ، بيدرنگ پيرامونش گرد آمدند . دمترى موفق شد يك ائتلاف ضد پارت محكم كه در آن پارسها ، ايلاميها و باختريها شركت داشتند ، تشكيل دهد . اما پس از يك رشته پيروزيها ، دمترى شكست خورد و به اسارت پارت‌ها درآمد ، در بهار 139 ق . م . تسلط پارت‌ها بر تمام سرزمين‌هاى ازدست‌رفته در جريان جنگ 140 ق . م . دوباره برقرار گرديد . به سال 138 / 137 ق . م . فرهاد اول پسر مهرداد اول به تخت سلطنت پارت نشست . پادشاه تازه در نخستين سالهاى فرمانروائيش توجه خود را به سوى شرق معطوف داشت ، در اين سالها رويدادى مهم سياسى به‌وقوع پيوست : دولت يونانى - باخترى زير ضربه‌هاى كوچ‌نشينان ازهم‌پاشيد . تهديد كوچ‌نشينان متوجه پارت‌ها هم شد ، اما اينها توانستند در برابر هجوم آنها پايدارى كنند . در همان هنگام خطرى جدى از سوى غرب نمايان شد . برادر شاه اسير شده سلوكى ، دمترى دوم به نام آنتيوخ هفتم در سوريه موقعيت استوارى به‌دست آورد و به سال 131 ق . م . به منظور تجديد تسلط سلوكيدها در شرق ، لشكركشى را آغاز كرد . يونانيان و مقدونيان بابل و استانهاى ديگر مانند ده سال پيش از شاه سلوكى پيشواز كردند و آشكارا عليه پارت‌ها بپاخاستند و به ارتش آنتيوخ پيوستند ؛ دودمانهاى ممتاز شرقى محلى هم دوباره جانب سلوكيدها را گرفتند . اما در اين هنگام وضع با ده سال پيش فرق فراوان داشت . اگر دمترى در حالى كه از سوريه شكست خورده و عملا هيچگونه نيروئى در اختيار نداشت ، به بين النهرين آمد ، آنتيوخ هفتم ضمن اين لشكركشى شمارهء بيشمارى افراد رزمنده و اسيران كشورهاى ديگر را همراه خود آورد ، او توانست همهء نيروهاى « پليس » هاى سوريه را متحد و با خود همدست كند . بازپس‌گرفتن بين النهرين و ماد نشانهء داشتن قدرت فراوان او بود . اين اقدام آخرين تلاش براى تجديد سياست سيستم هلنى ، يعنى تسلط يونانيان در شرق بود . ضمن سه نبرد پىدرپى ، ارتش پارت به وسيله آنتيوخ شكست خورد ، سرتاسر خاك بين النهرين و سپس ماد به تصرف سلوكيدها درآمد . اينان زمين‌هاى پارت را به عنوان اقامتگاه زمستانى خود برگزيدند و همين موضوع انگيزه نابود شدن ارتش سلوكيد گرديد . يكانهاى لشكرى سلوكيد كه در شهرهاى پارتى و گيركانى اقامت گزيده بودند ، مردم بومى را سخت زير فشار قرار دادند ، بگونه‌ايكه اين مردم
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 136 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى