اين لشكركشى تسلط دوبارهء سلوكيدها بر مناطق از دست رفته بود . پايگاه اين لشكركشى ماد بود . براى به دست آوردن پول ، آنتيوخ فرمان داد معبد آناهيتا در اكباتان تاراج شود ، مبلغ 4 هزار تالانت ازين غارت به دست آورد . در نتيجهء اين لشكركشى دولت پارت مغلوب شد ، اما اين دولت رسما حاكميت خود را زير حمايت حكومت يونانى - باخترى نگهداشت چون پس از دو سال محاصرهء بيهوده ، شهر باختر سقوط نكرد ، پس از آن آنتيوخ از هندوكش گذشت و به مرزهاى هندوستان حمله كرد ؛ در اينجا آنتيوخ با سفاگاسن پادشاه هندوستان پيمانى بست كه به موجب آن چند فيل جنگى از او گرفت . ارتش سلوكيد ضمن بازگشت از مناطق جنوبى ايران عبور كرد . آنتيوخ از پارس به عربستان لشكر كشيد .
خود او آن اندازه اين لشكركشى را مهم شمرد كه پس از پايان آن به خود لقب « كبير » داد .
لشكركشى به خاور تا اندازهاى ازهمپاشيدگى دولت سلوكيد را به تأخير انداخت ، اما انگيزههاى آن از ميان نرفت . شكست حكومتهاى پارت و يونانى - باخترى نتوانست نتيجهء قطعى براى دولت سلوكيد دربر داشته باشد ، چون براى استوارى قدرت ناگزير بايستى نيروى كافى در محل مىگذاشت .
در آغاز سدهء دوم ق . م . سلوكيدها حملهاى جدى به خاور مديترانه يعنى مرزهاى دولت روم انجام دادند . جنگ ميان روميان و پادشاه سلوكيد بر سر تسلط بر يونان بود .
رويدادهاى بعدى نشان دادند كه پيروزىهاى پيشين آنتيوخ كاملا ناپايدار بودند . ديرى نپائيد كه به سال 189 ق . م . از روميان شكست سختى خورد و اين گونه روند ازهمپاشيدگى دولت سلوكيدها كه تا اندازهاى انگيزه آن سياست آنتيوخ بود ، سرعت گرفت . آنتيوخ كه گرفتار دشواريهاى مالى بود ( لزوم هزينه تجديد سازمان ارتش ، پرداخت ساليانه 000 ، 1 تالانت به روم ) بر آن شد اين نابسامانى را با وسيله مطمئنى اصلاح كند : فرمان داد تا معبدهاى محلى را در ايلام تاراج كنند ، اين كار باعث شورش مردم محلى گرديد و در جريان اين قيام خود آنتيوخ كشته شد .
آخرين نقش سياست خشن به منظور بازسازى قدرت دولت سلوكيد را آنتيوخ چهارم ايفا كرد ( 175 - 163 ق . م . ) . كوشش براى نيرو بخشيدن موقعيت يونانيان ازجمله فعاليتهاى آنتيوخ چهارم بود يكى از اقدامهاى اين پادشاه ساختمان شهرهاى يونانى در شرق بود . تهديد دائمى غرب از سوى روميان او را وادار كرد تا دربارهء تحكيم قدرت سلوكيدها در شرق بينديشد ، در اين منطقه پس از مرگ آنتيوخ سوم رويدادهاى مهمى ازجمله جدائى پارس پيش آمد . برخى از اسناد گواهى مىدهند كه از پيش پارسها زير تسلط سلوكيدها بودند ، اما هماكنون مخالفت با فرمانروايان يونانى - مقدونى در آنجا اوج گرفت . ايمان به سنتهاى باستانى محلى ظاهرا از ويژگيهاى دودمانهاى نامدار پارسى
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 130
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص١٣٠