تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧
دهقانان آسيائى » بوده‌اند . اما عملا از روابط شهر و ده چنين برمىآيد كه فقط شكل استثمار دهقانان روستا عوض شده بود . بنا به منابعى كه به‌دست آمده ، سلوكيدها در حدود 70 شهر بنا كردند . اين رقم به‌نظر درست مىآيد . مراكز اصلى شهرسازى سلوكيدها در شمال سوريه ، بين النهرين و در ايران منطقهء ماد بوده است . چند شهر هم در مناطق ايلام ، پارس ، كارامانى ، گيركان و پارت ساخته شدند . بعدها چند شهر به‌زودى ويران گرديدند ، اما عده‌اى از آنها مدت‌ها باقيماندند . گاهى شهرهاى يونانى در نزديكى شهرهاى محلى ساخته مىشدند ( مثلا ، شوش ، اكباتان ، هكاتومپيل ) اما شوراهاى شهرى يونانى ، با مردم محلى نمىآميختند . كلنىنشينى نيز از راه اسكان نظاميان به‌ويژه در مناطق مهم استراتژيك و شاهراههاى اصلى كه نقاط دوردست قلمرو حكومت را به‌هم وصل مىكردند ، انجام مىگرفت . به‌غير از آنچه در بالا ذكر شد ، سلوكيدها در بيشتر كارهاى كشوردارى از سنت‌هاى اسكندر پيروى مىكردند . بنابراين پادشاهان سلوكيد با خودكامگى و قدرت كامل كشور را مىگرداندند . آپيان ، نويسنده يونانى در سدهء دوم ميلادى كه تاريخ سلوكيدها را به رشته تحرير درآورده ، عملا روش حكومت سكوكيدها را اين گونه منعكس مىكند : به‌طور كلى قوانين جاريه زمان سلوكيد را مىتوان با اين جمله خلاصه كرد : « آنچه را كه شاه تصويب مىكرد كاملا عادلانه به‌شمار مىرفت » . در بسيارى موارد مانند مقدونيه ارتش در كارهاى حكومتى مداخله‌اى نداشت .

رژيم اجتماعى و سياسى دولت سلوكيد

تودهء اصلى مردم ، دهقانان بودند و اينها وظيفهء پرداخت ماليات‌هاى پولى و جنسى را به شاه داشتند . بيشتر اوقات دهقانان ماليات‌هاى خود را به نمايندهء شاه يعنى محصل مالياتى تحويل مىدادند . اما دهقانان ظاهرا وابسته و مقيد به‌شمار نمىآمدند . اين طبقه خود را آزاد مىشناخت ، اما روش كشوردارى سلوكيدها چنان بود كه رفته‌رفته دهقانان را به اسارت و بردگى مىكشاند و آنها را از راه وابستگى به زمين به بردهء دولت تبديل مىكرد . سيستم مالياتى دولت سلوكيدها كاملا پيچيده بود . گذشته از ماليات اصلى به نام « فورس » كه از شهر يا طايفه به‌گونه دسته‌جمعى وصول مىشد ، ماليات‌هائى از قبيل ماليات سرانه ، ماليات بر معامله ، ماليات بر ثروت ، ماليات برده و غيره را از مردم مىگرفتند . به‌ويژه ماليات « فورس » بسيار سنگين بود چون ميزان آن به‌طور ثابت ثبت مىشد و هيچ -