بنيانگذارى اين شهرها در درجه اول به منظور هدفهاى جنگى و ايجاد پايگاههاى استراتژيك انجام گرفت ، چون از اين پايگاهها سرزمينهاى زير اشغال بازرسى مىشدند ، به همين انگيزه بيشتر اين شهرها در منطقههاى شرقى ساخته شدند ، در اين نقاط بود كه پايدارى يونانيان - مقدونيان در برابر اسكندر سخت فزونى يافت . فقط بعدها قسمتى از اين شهرها به مراكز مهم صنعت و بازرگانى تبديل شدند ، كيفيت تركيب مردم اين شهرها ( مقدونى ، يونانى ، بوميان ) كه به منظور تحقق طرحهاى سياسى اسكندر متمركز شده بودند ، اين گونه بود : بيشتر اين مردم تغيير ماهيت دادند ( ازجمله مقدونيهائيكه ارتشى نبودند ) و كموبيش به تودهاى از شهروندان هموطن كه تابع دولت مركزى بودند ، تبديل شدند .
اين شهرها بر خلاف « پليس » هاى يونانى از خودمختارى محروم و زير فرمان مستقيم فرمانداران تابع شاه قرار داشتند ، و طبعا اين چگونگى باعث ناخشنودى يونانيانى گرديد كه در اين شهرها مقيم بودند . بنابراين به سال 315 ق . م . در شهرهاى نوبنياد مناطق باختر و سغديان ، شورش يونانيان آغاز و به سال 323 ق . م . بيدرنگ پس از مرگ اسكندر قيام سختى درگرفت كه سيستم حكومتى مقدونيان را در مرزهاى شمالى شرقى لرزاند .
اين گونه ارزيابى وضعيت متصرفات اسكندر از سوى پژوهشگران بورژوازى نمىتواند درست باشد . تصرف ايران به وسيله اسكندر يك رشته مسائل بسيار پيچيدهايرا پديد آورد كه حل آنها غيرممكن بود . فعاليتهاى اسكندر بسيارى از تضادهاى اجتماعى ، سياسى و ايدئولوژيك را ژرفتر كردند . مرگ اسكندر لحظه تحول اين يا آن راهحل پس از يك دورهء طولانى پيكار درونى بهشمار مىرفت .
دولت سلوكيدها
تقريبا پس از مرگ اسكندر ازهمپاشيدگى امپراطورى او آغاز گرديد . پيكار ميان سرداران مقدونى پيشين شاه تا چند دهه ادامه داشت . نخستين مرحلهء اين پيكار شامل درگيرى ستيزهاى پيوسته ميان ساتراپها بود كه هركدام كوشش داشتند نفوذ و قدرت خود را روى ساتراپها يا چهرههاى ديگر برقرار كنند . كسانى كه در رأس امپراطورى قرار داشتند ( سرداران مقدونى - نخست پردمكا و سپس آنتى پاترا ) ، منظورشان اين بود يكپارچگى امپراطورى را حفظ كنند و خود در رأس آن قرار گيرند . بعدها رفتهرفته دولتهاى جدا - گانهاى در دوران قلمرو امپراطورى شكل گرفتند و پيكار براى تقسيم ارثيه اسكندر در گرفت . در روى ويرانههاى امپراطورى اسكندر ، سه مركز اصلى بهوجود آمد : مقدونيه ( و يونان كه تابع آن بود ) ، دولت پتولمها شامل ( مصر ، بخش جنوبى سوريه و چند استان