مجيد آن را بر سه وجه بيان كرده ( 51 سوره شورى ) : « براى هيچ فرد بشر ميسر نيست كه خدا با او گفتگو كند مگر بوسيلهء وحى ( گفتهاى در دل اندازد ) يا از پشت پرده ( آوازى بيافريند و به گوش او رساند ) يا رسولى گسيل سازد ( از فرشتگان ) و به اجازهء او وحى خدا را به او رساند » در اينجا رابطهء انسان با فرشته بيان شده ، رابطهء انسان با فرشته بر چهار وجه است :
1 - فرشته مجسم گردد و انسان او را ببيند : تجسم فرشته به استفاده از يك مظهر جسمانى است كه از لطيفترين اجسام ديدنى پديدار مىشود مثلا از يك جسم غليظ بخارى كه ابر از آن متشكل مىگردد ، ابرهاى بسيار لطيف بهارى كه گاهى در فضا عيان مىشوند ، اين نيروئى است كه خدا به نفوس كامله عطا كرده است ، اين گونه ارتباط با فرشتگان از هر بشر عادى هم امكان پذير است ، كفار هم در مواقع مقتضى فرشتگان را در اين صورت مىديدند ، چون قوم لوط كه فرشتههاى مأمور عذاب خود را ديدند و آنها را در خانهء حضرت لوط تعقيب كردند ، ولى درك مقام معنوى و شناختن آنها منحصر به انبياء يا اولياء است .
2 - ديدن فرشتهها در هيكل زيبائى كه خدا آنها را بدان هيكل آفريده ، طبق آيات و اخبار وارده ، فرشتههاى خدا موجوداتى هستند جسمانى ولى در هيكلى نسبت به عالم محسوس بسى وسيع و بزرگ ، هر ديده توانائى درك آنها را ندارد و رؤيت آنها مخصوص پيغمبران بسيار عظيم الشأن است و طبق اخبارى كه مىآيد امامان معصوم در اينجا راهى ندارند .
3 - شنيدن آواز فرشته بدون ديدن خود او كه عبارت از درك سخن هاتفى باشد .
4 - دريافت حقائقى از فرشته به القاء در دل يا دميدن در گوش به طورى كه دل از آن متأثر گردد و به عقيدهء بعضى از دانشمندان چون سيد مرتضى ( ره ) خاطرات خير و خوابهاى راست و با تعبير از اين بابت است كه
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 686
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦٨٦