را ذكر فرض كنند و ديگرى را انثى و چنانچه زناشوئيشان حرام باشد رحم هم باشند ، و دليل آورده باينكه حرمت ازدواج با دو خواهر براى اينست كه قطع رحم شود : و همچنين حرمت اوليه جمع ميان عمه و خاله با برادرزاده و خواهرزاده آنان در صورت عدم رضا بقول ، و بطور مطلق بقول آنها ، و روگردانى از اين گفته سزاوار است ، زيرا وضع لغت رحم دليل قول ما است و عرف نيز و اخبار هم بر آن دلالت دارد و آيه ( 22 سوره محمد )
فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ
الخ ، بتفسير على ( ع ) در باره بنى اميه است كه با آل محمد ( ع ) قطع رحم كردند چنانچه على بن ابراهيم در تفسيرش آورده و اين دليل است كه خويشان دور هم رحم باشند .
دوم ، صله چه باشد كه بدان از قطع رحم بدر آيند ؟ جواب اينست كه بعرف رجوع شود زيرا يك معناى شرعى و لغوى ندارد ، و باختلاف عادتها و دورى و نزديكى محل سكونت تفاوت يابد .
سوم : صله چگونه باشد ؟ و جواب قول پيغمبر است كه صله كنيد با ارحام خود گر چه بسلام كردن ، و در آگاهى است بر اينكه سلام هم صله رحم است ، و شكى ندارد كه با فقر پدران يا فرزندان صله با مال واجب است و براى خويشان ديگر مستحب است و در طبقه وارثان مؤكد است و به اندازه هزينه زندگى است ، و اگر بىنياز باشند باينست خود هديه بدانها بدهد ، و بزرگتر صله رحم با خود است و در آن اخبار بسيار است و آنگاه بدفع ضرر از خود و از آن پس جلب سود به دو ، سپس صله هر كه نفقهاش واجب است ، و گر چه رحم او هم نباشد چون زن پدر و برادر و بندهاش ، و كمتر صله سلام كردن خود است و آنگاه پيغام بسلام و دعاء در پشت سر و ستايش در حضور هم .
چهارم : صله واجب است يا مستحب ؟ و جواب اينكه تا آنجا كه از قطع رحم بدانيد واجب است زيرا قطع رحم گناه است بلكه گناه كبيره است ، و بيش از آنش مستحب است .
71 - كافى : بسندش تا امام باقر ( ع ) فرمود : صله ارحام پاكيزه كند هر كردار و فزايد هر مال و بلا را بگرداند و حساب را آسان كند و مرگ را پس اندازد .
بيان : تزكيه اعمال يعنى ثواب آنها را فزون كند ، يا آنها را از كمبود پاك كند يا سبب قبولشان گردد ، و آنها را مدح كند و بكمال ستايد ، و فزونى اموال باشد ، امير المؤمنين ( ع ) فرموده : صله رحم مثراه مال است و شارحان نهج برايش دو تفسير آوردهاند .
يكم : عنايت اليه براى هر زنده سهمى از روزى مقدر كرده كه در زمان زندگيش به او برسد ، و چون كسى امر جمعى را به گردن گيرد و به آنها مدد و كمك رساند ، در پرتو عنايت بايست آيد كه روزى و مددى كه به آنها دهد بدست او باشد خواه ارحام او باشند يا در نظر او