و فرمودهء پيغمبر ( ص ) كه : باشند از صحابه كسى كه نبيند مرا چون از حق جدا شود ( يعنى بدوزخ رود ) .
چه تناسبى است ميان دو طبقهء ( صحابه و انبياء ) و چه تفاوتيست ميان دو تيره اگر تعصب مخالفان ما نباشد كه آنان را از هر توفيق بدور كرده يك معتزلى بيك شيعه گفت :
نظر شما عجيب است و خوشمزه زيرا شما يورش برديد به بزرگان آبرومند از نيكان صحابه و نورچشميهاى پرهيزكار خوش كردار ، آنان كه بمسلمانى پيش گرفتند و همصحبت خاص رسول ( ص ) بودند و آيات الهيه آنان را قانع كردند و وحى را باور داشتند و گردن بامر و نهى نهادند و با بت پرستان نبرد كردند و رسول پروردگار جهانيان را يارى نمودند و بايد بدانها خوشبين بود و عقيدهء خوب در بارهء آنها داشت و شما پنداريد كه آنان با پيغمبر ( ص ) مخالفت كردند و با خاندانش پس از او عناد نمودند و همدست شدند به غصب حق امام و فتنه انگيزى ميان همهء مردمان و خودكامگى كردند در بارهء خلافت براى حب رياست بر همه و اين چيزيست كه عقول نپذيرند و گواهى دهند كه محال است و شگفت در امر شما دراز است .
آن شيعه به دو پاسخ داد كه : ما معتقديم به اصحاب نيك پيغمبر ( ص ) و چشم و چراغ آنها كه پرهيزكار و پاك بودند و از اين بدستائيها بيزاريم و از نكوهش آنان بر كنار .
و اما ديگران كه لغزش و خطاشان آشكار است نكوهش بدانها بار است و زشتكاريشان راه بدگوئى بر نابكار و اگر تو خود بينديشى در بارهء اين گونه از صحابه بدانى كه نفى كردى از آنان خطائى كه چند مانندش را كردهاند و بر كنارشان دانى از خلافى كه چند برابرش را به كار بستهاند خوب بدانى كه تعجب تو بى جا است و خوشمزه شمردنت پا در هواست و از طرف خود شرمدارى و تعجب را خاص خود شمارى .
و اينان كه تو برتريشان دادى و بيگناهشان شمردى و در بارهشان خوشبينى و تبرئهشان كردى همان كسانيند كه شب عقبه مشك پر باد پيش پاى ناقهء رسول خدا ( ص )
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — صفحة 307
مساهمون: أبي الفتح محمد بن علي الكراجكي
ص٣٠٧