فصل :
استاد ما شيخ مفيد رضي الله عنه در يكى از كتابهايش حكايت كرده كه فضل بن شاذان رحمة اللَّه عليه ناصبيان را در يك مسأله از ارث گلوگير كرده و آن اينست كه بعقيده آنها صورتى پيدا مىكند كه نصيب عموزادههاى متوفى بيش از نصيب پسرش مىشود و آنها را واداشته كه بدان اعتراف كنند .
به آنها گفته : به من بگوئيد : در باره مردى كه مرده و 30 هزار درهم بجاى او مانده با 28 دختر و يك پسر چگونه ارثش قسمت شود ؟ گفتند : به پسر دو هزار درهم دهيم و بهر دختر هزار درهم و دختران را 28 هزار درهم باشد بشمارهشان و پسر را دو هزار درهم بقسمت خداى عز و جل كه قرآنش فرموده : از ان پسر است مانند دو بهره دختر .
به آنان گفت : اگر بجاى يك پسر يك عموزاده داشته باشد فريضه ارث چگونه قسمت شود ؟
گفتند : ده هزار درهم از ان عموزاده است و 20 هزار ديگر ميان دخترها قسمت شود ، فضل بن شاذان گفت : پس بعموزاده نصيب بيشترى رسد از پسر صلبى ميت « 1 » كه در قرآن مجيد از خوبشان پيوسته است و عموزادهها نامى در قرآن ندارند و بوسيله پدرشان بخويشى ارث بر شوند و پدرشان هم بوسيله جد ارث بر است و جد هم بوسيلهء پدر ميت و ابن فتواى شما نقض شريعت اسلام است .
استاد ما مفيد رضي الله عنه گفت : اين رسوائى متوجه بخصوص فقهاء عامه است كه گويند جز شوهر و زن و پدر و مادر ميت با فرزند در ارث شريك ميشوند بر خلاف
هامش
( 1 ) يعنى چون بجاى پسر صلبى قرار گرفته پنج برابر بهره ارث برده زيرا در فرض سابق كه پسر صلبى بجاى او بود دو هزار درهم ارث ميبرد در اين فرض عمو زاده ده هزار درهم ارث برد و اين بنا بر قاعده تعصيب است نزد سنيان كه گويند ما زاد از فرض به عصبه پدرى رسد و بوارث آن طبقه رد نگردد ( مترجم )