اينجا با حاء بىنقطه است و آن دانههائيست كه از آن تسبيح سازند و اينكه فرموده : نمك در آن بود شايد به اين معنا است كه در جايى كه آن را نهاده بوده با نمك آميخته شده بود يا دانههاش از نمك بوده و اين دور از باور است ، و يا ملح بمعنى نمكين بودنست يا واژه ملح با ضمه است جمع املح يعنى سياه و سفيد كه رنگ دانههاى تسبيح بوده ، و در يك نسخه كافى با خاء نقطهدار است ، بمعنى خاك نمگزار و آن روشنتر است ، و اين خبر دلالت دارد كه حمّص بر عدس اطلاق ميشده و يا بر عكس و هيچ كدام را در كتب لغت نديدم .
3 - « در مكارم » از امام صادق عليه السّلام كه نخود را نزد او نام بردند و فرمود براى درد سينه خوبست ( 215 ) .
« بيان » : در بحر الجواهر گفته : نخود سفيد دارد و سرخ و سياه بقراط گفته : گرم و تر است در درجه يكم اسحاق گفته : گرم و خشك است در درجه يكم چون با گوشتش پزند به پختش كمك كند ، و چون با آن جامه شويند اثر خون را از آن ببرد ، اگر كوبيدهاش را با گلاب گرم آميزند و به پشت دردناك مالند خوبست بول و حيض را گشايد و به سينه و شش سازگار است و باه را انگيزد و شكم را نرم كند ، و براى قرحه قلوه و مثانه زيان دارد و شش را بيش از هر غذا تغذيه كند ، و دم پختش براى درد پشت و استسقاء و يرقان خوبست ، و بدان كه نيروى جماع سه چيز خواهد كه همه در نخود گرد آمدند ، 1 - خوراكى كه حرارت بيش دارد و حرارت غريزيه را فزايد و شهوت جماع آورد 2 - خوراكى كه نيروى غذائى خوب دارد و رطوبت بتن دهد و منى را فزايد . 3 - خوراكى كه باد و ورم آن وريدهاى آلت را پر كند و اعضاى آن را گنده نمايد و همه اينها در نخود هستند پايان - ابن بيطار بنقل از اسرائيلى گفته : نخود سياه از نخود سفيد گرمى بيشتر و رطوبت كمترى دارد و از اين رو تلخيش بر شيرينش روشنتر است و در گشودن سدّههاى كبد و سپرز و خورد كردن سنگ درون و بر آوردن كرم و كرم كدو از شكم و سقط كردن جنين و به كردن استسقاء و يرقان ناشى از سدّه كبد
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 81
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٨١