گرميش از از دو راه است مزهاش و ديگرى اثر و عملش در مزاج اما از راه مزه اينست كه شيرين است و اما از راه اثر اينست كه تنهاى گرما گرفته را تبدار مىكند و ملتهب ميسازد ، زود هضم است و تن را فربه كند و بشره را زيبا و خوراك بهى است ، با شير رودهها را شستشو كند و با سماق گرفتگى آورد ، و برنج سرخ نشسته بيشتر قابض است ، و حقنه با آن گرفتگىهاى روده را دفع كند و چون با شكرش خورند زودتر از معده سرازير شود و چون با شيرش پزند و با شكر خورند تن را فربهتر كند و مايه غذائى آن بيشتر باشد ، و در منى و خرمى رخساره فزايد .
باب پنجم - در نخود
1 - « در محاسن » ( 505 ) بسندش از امام رضا عليه السّلام كه نخود پخته براى درد پشت خوبست و آن را پيش از خوراك و پس از آن مىخورد .
« بيان » : گويا : اين ردّ بر پزشكها است كه سودش را ويژه خوردن آن دانند در ميانه خوراك ، در قاموس گفته : نخود دانه شناخته ايست باد دار است و ملين و بولگشا ، منى و شهوت و خون را افزايد تن و آلت مردى را نيرو دهد به شرط آنكه در آغاز خوراك و دنبالش نخورند و در ميانهاش بخورند .
2 - در « محاسن » ( . . ) بسندش از امام ششم عليه السّلام كه چون خدا ايوب عليه السّلام را عافيت داد ديد بنى اسرائيل كشت ميكنند و به آسمان نگريست و گفت : معبودا سيدا بندهات ايوب گرفتارى كه عافيتش دادى كشت نميكند و اين بنى اسرائيل كاشتند و خدايش وحى كرد اى ايوب از سبحه خود مشتى تخم بردار و تخم به كار سبحهاى داشت كه در آن نمك بود ، و ايوب مشتى از آن برگرفت و تخم افشاندش و از آن عدس بر آمد همان كه شماها آن را نخود ناميد و ما عدسش ناميم ، « در كافى » ( 6 / 343 ) بسند عدّه مانندش آمده .
« بيان » : اينكه فرمود : از سبحهات برگير ، در بيشتر نسخههاى كافى چون