زيرا هر سيارهاى را خواصى است كه در اقليمى آثارش پديدار شود و به اين اعتبار زمين هفت است .
اين وجوهى است عقل پذير و وجوه ديگر تفسير عقل ناپذيرند مثل اينكه گفتهاند :
هفت آسمان نخست آنها موجى است خود دار و دومى صخره است و سومى آهن و چهارم مس و پنجمى نقره و ششم طلا و هفتم ياقوت يا قول آنكه گفته : ميان هر دو آسمان صد سال راه است و كلفتى هر كدام هم صد سال راه است كه نزد اهل تحقيق معتبر نيست و ممكن است بيش از آن باشد و خدا داناتر است كه چيست و چگونه است ( پايان ) .
( تا بدانيد ) علت آفرينش را يا فرو شدن فرمانروا يا هر دو را چه هر كدام دليل كمال قدرت و دانش اويند « ذلولا » رام و هموار براى راه يافتن شما « برويد بر شانههايش در هر سو و بر كوه » و اين مثل نهايت زبونى است زيرا شانه شتر راكب ناپذير است ، و چون تا شانه زير بار رود بايد بسيار زبون باشد « و از نعمت خدا بخوريد و بسوى او است برگشت » .
« كفاتا » گيرنده و در خود جا دهنده و از ابى عبيده است كه در زندگى مردم را بر پشت خود جا دهد و بگيرد و پس از مردن در درون خود گيرد و به خود چسباند و از امير المؤمنين عليه السّلام است كه نگاهى بجبانه كرد « گورستان » فرمود : اين در بر گير مردهها است ، و نگاهى بخانهها نمود و گفت : اين در بردارنده زندهها است .
« وَ خَلَقْناكُمْ أَزْواجاً »
يعنى اشكالى مانند هم يا نرو ماده تا نژاد از شما بر آيد و بهره از هم بريد ، يا اصنافى از سفيد و سياه و خرد و درشت و جز آن « و خواب شما را سبات نموديم » يعنى آسايش يا بريدن از كارهاى روزانه و گردش كه مرگ حقيقي نيست .
« و شب را جامه شما نموديم » كه چون پرده با تاريكى خود شما را بپوشاند « و روز شما را معاش » . . « و فرو آورديم از ابرهاى فشارنده آبى پر ترشح » چون كه باد حركت همان ابرها است كه بهم فشار وارد سازند . . .