الوجود ذاتى قادر حكم باشند .
2 - آنچه در آيههاى بعد ياد آورده كه « در زمين تيكههاى كنار همند » الآية به دو تقرير : يكم در زمين چند تيكه با طبع جدا كنار همند ، يكى شورهزار و يكى خاك خالص ، يكى سخت و يكى سنگزار يا ريگزار و يكى گل چسبنده و همه در كنار هم و اثر خورشيد و اختران در آنها برابر و اين دليل است كه اختلاف اوصاف آنها بقدرت خدا است دوم : يك تيكه زمين يك آب مىخورد و زير يك آفتابست و ميوهها آورد كه مزه و رنگ و طبع و خاصيت آنها از هم جدا است تا آنجا كه در يك خوشه انگور همه دانهها شيرين و رسيده است و يكى ترش و نارس با اينكه اثر طبع و فلك در همه يكى است .
و در اينجا نمونه عجبترى هست ، برخى گلهايند كه يك روى آنها بسيار سرخ و روي ديگر بسيار سياه است با اينكه گل بسيار نازك و نرم است و نميشود گفت اثر خورشيد بيك سوى آن رسيده نه ديگرى ، و اين دليل قطعى است بر اينكه همه بتقدير خدا است نه اثر اتصالات اختران و اينست مقصود از قول خدا تعالى « يك آب خورند و برخى را در خوردن به ديگرى برترى داديم » .
و بدين حجت تمام است زيرا اين پديدههاى زميني را مؤثرى بايد و گفتيم اين مؤثر اختر و فلك و طبع نيستند و دانسته شود كه فاعلى است مختار جز اين چيزها ، در اينجا دليل تمام است و جاى انديشه نيست و در اينجا فرمود : « راستى در آن نشانهها است براى مردمى خرددار » زيرا اين حجت را جوابى نيست جز اينكه گفته شود اينها بىمؤثر پديد شدند و خردمند آن را نگويد . . . ( ج 19 ص 3 - 8 بطور خلاصه و نقل بمعنا ) از تفسير رازى .
« خدا است كه آفريد آسمانها و زمين را » « و فراهم كرد براى شما كشتى را » بدين منت نهاد بر بندههايش چون خدا بهر گوشه زمين يك نعمت خاصى داده . و نقل آن بجاى ديگر سود بازرگانى دارد و بايد با كشتى خشكى باشد كه شتر است يا كشتى دريا و آن را خدا به خود بسته براى اينكه ابزار كشتى و فن كشتى سازى را
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 55
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٥