كه مرد بسا بدائيهاش ماند و بسا به عموهاش ؟ فرمود : راستش نطفه مرد سفيد و سفت است و نطفه زن زرد و رقيق و اگر نطفه مرد بنطفه زن غالب شود مرد به پدر و عموهاش ماند و اگر نطفه زن بنطفه مرد غالب شود بدائيهاش ماند .
17 - و از همان : ( 00 ) بسندى از عبد اللَّه بن سنان كه به امام ششم گفتم : نوزاد به پدر و عمش ماند ، فرمود : چون آب مرد پيشى گرفت به آب زن فرزند به پدر و عمو ماند و چون آب زن پيش افتد فرزند بمادر و دائيش ماند .
18 - و از همان ( 0 ص 89 ) : بسندش از انس بن مالك كه عبد اللَّه بن سلام به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت : چه چيز فرزند را بپدرش يا مادرش گراياند ؟ فرمود : چون آب مرد بر آب زن پيش افتد فرزند به دو گرايد - الخبر .
بيان : در قاموس است كه ( نزع اباه و إليه ) يعنى به دو ماند ، من گويم بسا مقصود از پيش افتادن غلبه باشد تا موافق خبر ابى بصير گردد يا علو باشد تا موافق روايت ثوبان آيد و جز او ، و بسا هر كدام سبب باشند و ميگويم مضمونهاى اين اخبار از طريق عامه هم روايت شده است و در كتابهاشان هست ( در اينجا خبرى و بيانى در جمع اخبار از عامه نقل كرده و بدنبالش گفته ) چهار قسم مىشود ، اگر آب مرد پيش افتد و هم بالا گيرد پسر آيد و بعموهايش ماند و اگر آب زن پيش افتد و بالا گيرد دختر باشد و به عموهايش ماند - پايان .
( در پاورقى ص 340 گفته ) در همه نسخههاى كتاب چنين است و ظاهر اينست كه دو قسم از چهار قسم از عبارت افتادهاند و آن دو : اگر آب مرد پيش افتد و آب زن بالا گيرد پسر آيد و مانند دائى باشد و اگر آب زن پيش افتد و بالا هم گيرد دختر آيد و مانند دائيها باشد ) .
19 - در علل ( 0 ص 97 ) : بسندى از امام ششم عليه السّلام كه چون خدا خواهد كسى آفريند صورت پدرش را تا آدم گرد آرد و او را به صورت يكى از آنها آفريند و كسى نگويد او به من نماند و بپدرانم نماند .
20 - و از همان ( 0 ص 89 ) : بسندى از امير المؤمنين عليه السّلام دو نطفه در رحم
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 305
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٠٥