باب چهلم باب ديگرى است [ در فضل آدمى و برترى فرشته ]
در آن آوريم آنچه را محمّد بن بحر شيبانى معروف بدهنى در كتاب خود از قول مفضلين انبياء و رسل و ائمه و حجج بر فرشتهها صلوات اللَّه عليهم اجمعين ذكر كرده و صدوق - ره - آن را در علل الشرائع از او نقل كرده : آنان كه پيغمبران و رسل و حجج را بر فرشتهها برترى دهند گويند ، همه خلق خدا را نگاه كرديم آنچه بخشش و اختيار خود بالا است يا به زور و ناچار بالا است يا بهر دو وجه پائين است و سفلى است و همه همه باتفاق سه چيزند ، جاندار ، بيجان و افلاك چرخان كه بطبع آفرينش خدائى دائرهاند و در فرود خود بخواست خدا اثر بخش و همه اين سه و همه چيزى كه جنسى دارد و به آن جنس الاجناس رسند كه چيز باشد .
و انديشه كرديم كدام اين سه تا نوعند و بالا دستى دارند و جنس فروتر از خودند و كدام پستترند و يافتيم كه جاندار بالاتر از هر سه است كه زنده است و نمو دارد و اين بالا بودن جاندار نزد ما ، حكمت صانع است و نظم او كه جسم نامى را خوراك او ساخته و براى هر دردى داروئى ساخته ، و وسيله شفاء آماده كرده وجه خوش ترتيبى به كار برده و حكمتى نموده ، زيرا جاندار والاتر از آنچه فروتر از او است غذا ميگيرد و براى دفاع از گرما و سرما جامه ميپوشد . و تا زنده است نشو و نما مىكند ، و جماد را مركز زندگى او ساخت .
و ويرا بدان پرداخت ، مجامع و شهرها و كارخانهها و وطن از آنش داد و آن را ناهموار نمود و هموار و تپههاى سودمند و درههاى مفيد كه در كسب خشكى و درياى خود از آن استفاده كند ، جاندار بهرهور است از هر سودى و فزونى دارد و كاستى ، و از تن خود مركزى بدست آرد .
و نگريستيم كه خدا آنچه جان دارد و نمو و جسم بالاتر قرار داده از آنچه تنها نموّ و جسم و تركيب دارد ، سپس زندهاى كه زندگيش جز ذات او است دو نوع