پس آنها است » هيچ چيز بر او نهان نيست از آنچه پيش داشتند يا پس گذاشتند ، و براى همين است كه كاملا خود را بپايند .
« از ترسش در هراسند » و ميلرزند از عظمت و هيبت او و اصل خشيه ترس با تعظيم است و از اين رو مخصوص علماء است ، و اشفاق نگرانيست « و هر كدام گويند » چه فرشته باشد و يا جز او كه من معبودم سزاش دوزخ است « چنين سزا دهيم ستمكاران را » از ستم و شرك و دعوى خدائى ، و اين منافات با عصمت فرشتهها ندارد ، زيرا فرض وجود منافات با امتناع وقوع ندارد چنانچه خدا فرموده « اگر مشرك شوى البته عملت را حبط كنيم ، 65 - الزمر » .
5 - « بر آن » يعنى دوزخ « فرشتهها گماشتهاند » كه كارش را تصدى دارند و آنها زبانيهاند «
غِلاظٌ شِدادٌ
» سخت گفتار و سخت كردار يا سخت خلقت و سخت خلق و نيرومند بر هر كار دشوار « نافرمانى خدا نكنند » در گذشته و بكنند هر چه فرمايد » در آينده و فرمان را بپذيرند و انجام دهند .
طبرسى - ره - در ( ج 10 ص 318 ) مجمع گفته : اين آيه دليل است كه فرشتههاى گماشته بر دوزخ معصومند از گناه و نافرمانى خدا نكنند ، جبائى گفته :
همانا مقصود اينست كه نافرمانى او نكنند و هر چه در دنيا به آنها فرمان دهد انجام دهند ، زيرا آخرت تكليف ندارد و همانا سراى سزا است [ براى مؤمنان ] و خدا ثواب آنها را عذاب كردن دوزخيان مقرر داشته كه از آن شادند و كامياب ، چنانچه شادى مؤمنان و لذت آنها را در بهشت مقرر كرده ( پايان ) .
من گويم : معلوم نيست آخرت سراى سزا باشد براى فرشتهها آنچه معلوم است سراى آدميانست و منافات ندارد كه فرشتهها در آن مكلّف باشند ، و بسا كه سزاى آنها بهمراه كردار آنها است كه از آن لذّت برند و درجه صورى و معنوى يابند ، بلكه خود خدمت آنها سزاى آنها است چنانچه وارد است كه خوراكشان تسبيح است و نوشابهشان تقديس .
و شيخ مفيد - ره - در مقالات گفته : گويم : فرشتهها مكلّفند و نويد و تهديد