كه نگاشتن خدا اين چيزها را در نوشتهاى مطابق موجودات بهتر دليل است بر اينكه خدا در دانش خود از اين نوشته بىنياز است .
و پاسخ از دوم اينست كه فرشتهها در آن كتاب نگاه كنند و پديدههائى كه بود شدند بدانند ، و بهتر بفهمند كه خداى سبحان همه چيز را ميداند ، و اما معناى قول او « راستى كه بر خدا آسانست » اينست كه نوشتن حوادث ناديده كه بر مردم نشدنى است بر خداى تعالى هر گاه بخواهد شدنى است و آسانست ، گرچه وصف آسانى در باره ما به كار رود و بمعنى حقيقى بر خدا روا نباشد .
طبرسى - ره - در ( ج 7 ص 232 مجمع ) در قول خدا سبحانه « و نيست هيچ پوشيده » گفته يعنى هيچ خصلت ناديده « در آسمان و زمين » يعنى همه آنچه خدا از خلقش پوشيده و نهان كرده نباشد « جز در كتاب مبين » يعنى جز اينكه روشن است در لوح محفوظ .
«
لا يَعْزُبُ عَنْهُ
» يعنى از او فوت نشود « الا در كتاب مبين » يعنى در لوح محفوظ ( ج 8 ص 477 مجمع ) .
و در تفسير قول خدا «
وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ
» گفته : يعنى دراز نشود عمر عمركنندهاى « و نه از عمرش كاسته شود » يعنى از عمر آن عمركننده بگذشت زمان و گفتهاند مقصود اينست كه كاسته نشود از عمر ديگرى ، و گفتهاند مقصود اينست كه خدا ميداند اگر فلانى فرمانبرد تا فلان وقت ميماند و اگر گناه كند از عمرش كاسته شود و نماند « جز در كتاب مبين » يعنى در لوح محفوظ ثبت است ( ج 8 ص 308 مجمع ) .
و در تفسير «
كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ
» گفته : يعنى شماره كنيم هر پديده را در كتاب روشن و آن لوح محفوظ است و گفتهاند : مقصود از آن نامههاى اعمال است ( ج 8 ص 418 مجمع ) .
من گويم : در بسيارى اخبار است كه مقصود از امام مبين امير المؤمنين عليه السّلام است چنانچه گذشت « و راستى كه آن » معنى قرآن « در ام الكتاب » لوح محفوظ