ديگر آلفونس دهم ( 1252 - 1284 م ) كه به نجوم رياضى وموسيقى عشق وعلاقة داشت وكتب بسيارى بهمت أو از عربى به اسپانيايى ترجمه وسپس به زبانهاى ديگر اروپايى بر گردانده شد .
4 - مدرسهء طليطله ( يا توليدو ) ، كه بمحض تسخير آن بدست مسيحيان ( 1085 م ) كتابخانهء مهم سلطنتى آنجا بدست مسيحيان افتاد وجنبش ترجمه از عربى به اسپانيايى ولاتين آغاز شد وهمانگونه كه ديديم أسقف ريمون لول آن را رهبرى مىكرد . مترجمان مشهور آن دوره عبارت بودند از : جرالد كرمونيائى ، گونديسالوو ، ژان لونائى ، هرمن دالماتى وروبرت أهل شستر (
Chester
) ، كه اين أخرى علاوة بر ترجمهء كتب رياضى وجبر خوارزمي ، قرآن را نيز ترجمه كرد .
5 - پير آلفونسو ( موسى سيفاردى ) پزشك يهودي هنرى اوّل پادشاه انگلستان كه كتب بسيارى را خود وگروه همراهش در تمام علوم رياضى وطبيعي وفلسفه وعلم نحو از عربى ترجمه كردند ، وآدلار از كتب أو نيز بهره برده بود . « 1 »
6 - إبراهيم حيّا بارشلونى ( مشهور به ساباسوردا - أهل بارسلون ) يهودي كه در أصل كتب علمي مسلمانان را به زبان عبرى وبراي يهوديان ترجمه نمود وسپس همه بزبان محلى در آمد ، وكتب مهم رياضى وجبر ومهندسي در ميان آنها بسيار بود .
در اينجا ، براي رعايت اختصار به اين نكته بسنده مىكنيم كه انتقال علوم ومعارف مسلمانان - كه تا حدود زيادى همراه با فرهنگ وآداب اجتماعي وحتى لباس وغذا وسنن زندگى وفنون دريانوردى وتجارت بود - بيشتر از همين راه ترجمه وانتقال متون اسلام - وحتى برخى كتب منحصر بفرد موجود در خزاين امراى مسلمان - انجام پذيرفت وچهرهء فرهنگ ومعارف اروپا را به كلى دگرگونه ساخت .
هامش
( 1 ) تاريخ فلسفه قرون وسطاى اروپا ، بىژوان .