2 . كتب فلسفي أو كه چون بعد از كتاب أو در طبيعت وطبيعيات نوشته بود نام آن را ما بعد الطبيعة يا متافوسيس (
Metaphysis
) گذاشته بودند ، مسلمين واروپاييان هم همانگونه ترجمه كردند وبعدها سبب اشتباهات بسيار گرديد . « 1 »
3 . كتب أو دربارهء طبيعيات ( يا فوسيس ) كه عمدهء آن « سماع طبيعي » - « در نفس » - در « كون وفساد » وچند رساله دربارهء جانورشناسى وآسمان واجرام سماوي است .
4 . كتب أو در اخلاق كه معروفترين آن كتابي است كه به نام فرزند خود نيكوماخوس ( نيقوماخوس ) نوشته - ديگر كتاب اخلاق اوذيموس واخلاق بزرگ وكتاب سياست وقانون آتنيها در 52 أصل كه در سال 1891 در مصر كشف شد !
5 . آثار متفرق أو درباره شعر وچيزهاى ديگرى كه از شأن يك حكيم بدور است « 2 » .
در يك بررسى وقضاوت كلى واجمالي دربارهء عمق وسليقهء علمي وفلسفي أرسطو ، نظر هر محقق به چند نقطه از ويژگيهاى أو جلب مىشود . نخستين برجستگى شخصي أو « ذهن جزئي طلب » و « جزءگرا » ى اوست كه أو را در سطح يك عالم آزمايشگاهى وتجربى نگهمىدارد ؛ روحيهء أو با فلاسفه وحكما كه « كلىگرا » هستند تفاوت بسيار دارد . « 3 » همانگونه كه در تعريف فلسفه وموضوع آن آمده است ، فلسفه به « موجود » خارجي مىپردازد ، اما به آنگونه كه پيرايهء علم ( رياضيات وطبيعيات ) بر أو نباشد وباصطلاح « غير متخصص الاستعداد » باشد تا طبيعي يا تعليمي يا خلقي وغير
هامش
( 1 ) از جمله ر . ك : تاريخ فلسفه ، كاپلستون ، ج 1 ، صص 310 - 318 ؛ تاريخ فلسفه ، أميل بريه ، ص 221 ؛ أرسطو ، ژان برن ، ص 12 ؛ موسوعة الفلسفة ، بدوي ؛ ومنابع ديگر .
( 2 ) متفكران يوناني ، گمپرتس ، ص 1255 .
( 3 ) همان ، ص 1257 : « يكى از خصايص أرسطو دلبستگى عجيبش به جزئيات است . . . اين خصيصه را مىتوانيم ارثيّهاى از پدر واجدادش كه همه طبيب بودهاند بدانيم » .