« متشابه » به « محكم » وارجاع « ناسخ » به « منسوخ » بر طرف خواهد شد .
پيروى از آيات متشابه
كسانى كه در دلشان اضطراب و انحراف از حق است ، از آيات متشابه پيروى مىكنند . . . . « 1 »
در توضيح اين معنا مىگوييم : اين آيه ، مردم را در تلقى قرآن دو دسته قلمداد كرده است : يكى منحرفانى كه در جستوجوى فتنه و گمراه كردن مردم و « تأويل » آيات هستند و از آيات متشابه پيروى مىكنند . دستهء ديگر آنهايى هستند كه علمى راسخ دارند و دلشان محكم و ثابت است و آيات محكم را مىگيرند و از متشابه پيروى نمىكنند .
با اين توضيح معلوم مىگردد كه مراد از « پيروى آيات متشابه » پيروى كردن « عملى » است ، نه « عقيدتى ؛ مراد آن نيست كه ايمان به آيات متشابه مذموم و بد است ، بلكه مقصود اين است كه در عمل ، آيات متشابه را به كار بستن و در جستوجوى فتنه بودن و به دنبال تأويل آيات رفتن ، نكوهيده مىباشد . پيداست كه اين مذمت در صورتى است كه از آيهء متشابه پيروى كنند ، بدون ارجاع كردن آيهء متشابه به آيات محكم .
اما اگر كسى آيات متشابه را به آيات محكم ارجاع داد و مقصود آيات متشابه را فهميد و از آن پيروى كرد ، در حقيقت از « محكم » پيروى كرده است ، نه « متشابه » .
تأويل چيست ؟
كلمهء تأويل در اصل به معناى رجوع است . بنابراين ، « تأويل متشابه » يعنى مرجعى
هامش
( 1 ) .« فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ »آلعمران ، آيهء 7