تشريح المسائل
* حاصل فرموده شيخ در اين وجه ضعف تفصيل مذكور چيست ؟
اين است كه : از بيانات ما در رابطهء با تفصيل قبل پاسخ اين تفصيل نيز روشن مىشود . و آن عبارت بود از اينكه : احدى از علما به صرف اينكه خطاب ديگرى مجمل بوده ، در ظهور كلام توقف نكردهاند بلكه با ظهور آن ظاهر ، اجمال آن مجمل را نيز تفسير كردهاند . پس وجهى براى تفصيل وجود ندارد .
* شاهدى را كه اين مفصل آورد چگونه پاسخ مىدهيد ؟
شاهدى كه در پايان آورده شد مبنى بر توقف مشهور در دوران بين الحقيقه و المجاز المشهور و يا آن مواردى كه شيخ آورد از باب اين است كه وقتى كلام محفوف بود به ما يصلح للقرينة عند العرف از ظهور مىافتد و مجمل مىشود و لذا قابل تمسك نيست . پس : همه جا معيار اين است كه : اگر عند العرف كلام ظهور داشته باشد بدان تمسك مىشود بدون اينكه ميان تفاصيل مذكور فرق گذاشته شود .
پس هركجا ظهور كلام عرفى نبود كلام قابل تمسك نمىباشد .
( پايان بحث حجيّت ظواهر )
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٩٣