نوشتن مصحف را خوش نمىداشت .
و از أيّوب سختيانىّ مثل همين را آورده .
و از ابن عمر و ابن مسعود آورده كه خريدوفروش مصاحف و أجرت گرفتن بر نوشتن آنها را خوش نمىداشتند .
و نيز از محمد بن سيرين آورده كه : خريدوفروش و أجرت گرفتن بر نوشتن مصحف را نمىپسنديد .
و از مجاهد و ابن المسيب و حسن آمده كه : هر سه أمر ( خريدوفروش و أجرت نوشتن ) را جايز مىدانستهاند .
و از سعيد بن جبير آمده كه از فروش مصاحف از وى سؤال شد ، جواب داد :
اشكالى ندارد ؛ چونكه دستمزد مىگيرند .
و از ابن الحنفيّة آمده كه دربارهء فروش مصحف از وى سؤال شد ، پاسخ داد :
مانعى ندارد ؛ چون كاغذ را مىفروشى .
و از عبد اللّه بن شقيق آمده كه گفت : أصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلم در فروش مصاحف سختگيرى مىكردند .
و از نخعى آوردهاند كه گفت : مصحف نه فروخته مىشود و نه ارث مىرود .
و از ابن المسيب آمده كه فروش مصحفها را نمىپسنديد و مىگفت : برادر دينى خود را در استفاده از قرآن كمك كن يا آن را به او ببخش .
و از عطاء از ابن عبّاس آمده كه گفت : مصحفها را خريدارى كن ولى آنها را مفروش .
و از مجاهد است كه از فروش مصاحف نهى كرده و خريد آنها را جايز دانسته است .
نتيجه اينكه : پيشينيان در اين موضوع سه قول دارند كه سومين قول ناپسند بودن فروش نه خريد آن است ، و اين به نظر ما صحيحترين وجوه است ، چنان كه در شرح مهذب نيز صحيح شمرده شده ، و در زوايد روضه از نصّ شافعى نقل گرديده است . رافعى گفته : « و گفته شده كه : بها به دو جلد آن بر مىگردد ، زيرا كه كلام اللّه فروخته نمىشود ، و بقولى : بدل از أجرت نسخهبردارى مىباشد » .
نسبت اين دو قول به ابن الحنفية و ابن جبير گذشت ، و قول سومى نيز در اين مورد هست كه بدل از هر دو ( جلد و نسخهبردارى ) است ، كه ابن أبى داود از
الإتقان في علوم القرآن ( فارسى ) — صفحة 544
مساهمون: جلال الدين السيوطي
ص٥٤٤