9 - پس راهنمايى كن چنان كه شيوههاى فضيلت تو است حيرتم را بر طرف ساز ، كه مرا در بيان آن دستى نيست .
توجه :
اعادهء معنى ظاهر بهتر از تكرار لفظ آن است چنان كه در آيات سابق گذشت :
( إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ )
« 1 » ،
( إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا )
« 2 » ، و مانند اينها .
و از اين گونه است :
( ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ
- دوست ندارند كسانى كه از اهل كتاب كفر ورزيدهاند و مشركين [ دوست ندارند ] اينكه خبرى از سوى پروردگارتان بر شما نازل شود و خداوند هركس را بخواهد به رحمت خود اختصاص دهد « 3 » كه فرودآوردن خير با ربوبيّت سازگار است ، و اعادهء آن با لفظ « اللّه » به جهت اين است كه اختصاص دادن خير به مردم مناسب الهيت است ، چون دايرهء ربوبيت وسيعتر مىباشد .
و از اين قبيل است :
( الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ )
تا آنجا كه فرموده :
( بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ )
« 4 » .
و اعادهء آن در جملهء ديگر بهتر از اعاده در يك جمله است چون بين آنها فاصله شده ، و پس از طولانى شدن بهتر از إضمار است تا ذهن مشغول نماند به سبب آنچه به آن بازمىگردد و آنچه آغاز شده از دستش برود ، مانند فرمودهء خداوند :
( وَ تِلْكَ حُجَّتُنا آتَيْناها إِبْراهِيمَ عَلى قَوْمِهِ )
« 5 » پس از آنكه فرموده :
( وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ )
« 6 » .
گونهء چهاردهم - ايغال ، يا امعان :
و آن پايان دادن سخن به چيزى است كه نكتهاى را كه تماميت معنى به آن بستگى
هامش
( 1 ) أعراف ، 170
( 2 ) كهف ، 30
( 3 ) بقرة ، 105
( 4 ) أنعام ، 1
( 5 ) أنعام ، 83
( 6 ) أنعام ، 74