ريخته و پخش كرديم كه بچهها بسيار در جمعآورى آن شادى كرده و استقبال نمودند .
دوازده ميل آنطرفتر به دهكدهء چكنه « 1 » رسيديم . اين دهكده كه در درهء باريكى واقع شده بود در ارتفاع 1500 مترى قرار داشت و نزديك به 150 خانوار ترك بيات در آن ساكن بودند .
چكنه مركز ناحيهء سرولايت محسوب مىشد و به نظر مىآمد حد وسط ارتفاعات شرق و غرب باشد . ارتفاعات شرق مشرف به جلگهء مشهد و ارتفاعات غرب مشرف به جلگههاى بام ، صفىآباد و جوين بود و تمام آبهايى كه به سوى نواحى مذكور در فوق جريان مىيافت از اين كوهها به راه مىافتادند .
در اين ناحيه 62 پارچه آبادى بزرگ و كوچك قرار داشت كه تمامى آنها نيز در اشغال مردمى از طايفهء ترك بيات بود و شمار آنها به 15000 خانوار مىرسيد .
درآمد اين ناحيه را مىگفتند كه 6000 تومان ( 1200 پوند ) مىباشد كه شامل 1000 تومان ماليات دام ، 2000 تومان ماليات زمين 3000 تومان نيز ماليات خانوار ( هر خانوار 2 تومان ) بود .
تركهاى بيات مىگفتند كه در زمان نادر شاه از اراك و نقاط مجاور تهران بدين ناحيه آورده شدهاند . در سابق آنها رئيسى از طايفهء خود داشتند ، اما در حال حاضر مانند ساير قبايل و تيرهها مأمورى از جانب حكومت مركزى سرپرستى و مسئوليت آنها را بر عهده داشت .
آبى كه در يك ميلى خارج از چكنه آن را قطع كرديم ، چندان قابل توجه نبود . بعد از عبور از آن ، پاى كوه عاشق را دور زده و رودخانه را سربالا پيش رانديم . ابتدا در خواجهآباد « 2 » و سپس در ينكجه « 3 » اردو زديم . دو ميل به سمت جنوب يك قلهء تك بنام كوهمار يا ماركوه قرار داشت كه به شكل مخروط بود و مىتوانست نشانهء خوبى براى مسافران اين منطقه باشد . كمى بالاتر در امتداد آب به آرامگاه شخص بزرگوارى برخورديم . اين بناى آجرى ساده در بين افراد اين منطقه از احترام زيادى برخوردار بود .
وقتى كه در مورد اين بنا از آنها پرسوجو كردم . گفتند كه مردى از اين ده شبى امامزادهاى را به خواب مىبيند . آن حضرت به وى مىگويد ، اگر اين نقطه را بشكافند گور وى را خواهند يافت . مردم نيز سخت به هيجان آمده و در اين نقطه زمين را حفر نمودند تا
هامش
( 1 ) - چكنه ، دهى از دهستان سرولايت شهرستان نيشابور است . فرهنگ جغرافيائى كشور ، جلد 21 .
( 2 و 3 ) - هر دو دهكده جزء دهستان سرولايت شهرستان نيشابور است . فرهنگ آباديهاى كشور ، جلد 21 .