تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 338

مساهمون:

ص٣٣٨
مىگويند كه شيبانى خان ( 1510 م . ) هر بهار را به اينجا مىآمده و دوباره تابستان‌ها به مرو باز مىگشته است . گوباغ همچنين به دهكده‌اى كه در شرق اين مرتع و روبروى ميل رادكان واقع است نيز اطلاق مىشود . به احتمال زياد تلفظ صحيح اين كلمه در اصل به صورت گوك‌باغ بوده كه مفهوم آن باغ آبى مىباشد . روايت ديگرى هم هست ، كه در اين باغ بوده كه شيبك خان كاخ آبى و مشهور خود را بنا مىكند . به طرف شمال غرب تغيير مسير داده و در طول كنارهء شرقى مرتع نزديك به سه ميل پيموديم تا به برج مشهورى كه از بناهاى معروف اين ديار است و ميل رادكان نام دارد رسيديم . محيط اين برج 50 متر و ارتفاع آن 24 متر و ديوارهاى آن 2 متر و ده سانتيمتر يا 2 متر و چهل سانتيمتر ضخامت داشت . اين برج نزديك به 2 متر و چهل سانتيمتر بالا آورده شده ، و در صورت آن نيز تعداد 36 ستون نيمدايره قابل شمارش بود . ظاهرا در قسمت‌هاى بالايى اين ستون‌ها نوشته‌هايى به خط كوفى روى كاشىهاى آبىرنگ بوده است ، كه در حال حاضر از بين رفته‌اند . بر بالاى اين ستون‌ها سقف مخروطى بنا قرار داشت . در حال حاضر اين بنا توخالى است و در قسمت پايين آن دو در مقابل يكديگر باز شده‌اند . ليكن در سابق از يكى از گوشه‌هاى آن پله‌اى مدوّر بالا مىرفته است و احتمالا داراى چندين صفحهء داخلى و يك گنبد در قسمت درونى داشته است . ظاهرا زمين‌لرزه‌اى اين بنا را از دو طرف ترك داده است و به نظر نمىرسد كه تاب مقاوت در برابر تكان شديد ديگرى را داشته باشد . اينكه اين برج به عنوان آرامگاه يا بناى يادبود يا چيز ديگرى ساخته شده است دقيقا معلوم نيست . بعضى گفته‌اند كه اين برج را سلطان سنجر بنا نهاده است . حال آنكه تعداد ديگرى عقيده دارند كه آلپ ارسلان ( 1063 م . ) زمانى كه مىخواست پسرش ملك شاه را در حضور جمع كثيرى از بزرگان ، رؤسا و حكمرانان نواحى در رادكان به جانشينى خود معرفى كند ، براى برگزارى اين مراسم به ساختن اين برج فرمان داده است . روايت ديگرى هم هست كه اين برج آرامگاه امير ارغون « 1 » آقا يكى از بزرگان مغول است كه توسط اكتاىقاآن پسر چنگيز به خراسان فرستاده شده تا خرابيها و ويرانيهاى انجام شده توسط
هامش
( 1 ) - امير ارغون يكى از سرداران چنگيز و پسرش امير نوروز عنوان اتابكى و پيشگارى غازان خان را داشته است . رجوع كنيد به مجلدات تاريخ جهانگشاى جوينى تأليف عطا ملك جوينى و جامع التوايخ رشيدى تأليف خواجه رشيد الدّين فضل الله همدانى . م .
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 338 | چارلز ادوارد ييت / مهرداد رهبرى / قدرت الله روشنى ( زعفرانلو )