تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 339

مساهمون:

ص٣٣٩
پدرش را ترميم كند . ارغون آقا رادكان را به عنوام مقر خود برگزيد و به سال 1274 م . وفات يافت . شهر كنونى رادكان در دو ميلى شمال اين برج قرار دارد و گفته مىشود كه رضا قلى ميرزا پسر نادر شاه آن را بنيان نهاده است . اين شهر در ابتدا توسط ديوار و خندقى كه در حال حاضر غيرقابل تعمير است محصور بوده است . خرابه‌هاى رادكان قديمى در جنوب شرقى برج قرار دارد و تقريبا تمامى شكوه و عظمت خود را از دست داده است . شهر جديد على الرغم موقعيت عالى و دارا بودن آب فراوان ، تنها 800 خانوار را در خود جاى داده است . رئيس خانوارهاى مستقر در رادكان ، محمد ابراهيم خان پسر محمد رضا خان آخرين رئيس كردهاى كيوانلو است . كيوانلوها نيز همزمان با كردهاى زعفرانلو و شاديلو در زمان شاه عباس در نواحى مرزى خراسان اسكان داده شدند . در آن زمان تعداد آنها به 12000 خانوار مىرسيده كه بتدريج رو به كاهش نهاده است . نويسندهء خاطرات سفر شاه به سال 1867 م . به خراسان شمار آنها را 5000 خانوار ذكر مىكند . با اين حال احساس مىكنم كه 3000 خانوار بيشتر به واقعيت نزديك باشد . سه تيره از كردهاى كيوانلو از رادكان تا چشمه گيلاس ساكن مىباشند و در فصل تابستان به كوههاى هزارمسجد كوچ مىكنند . پنج تيرهء ديگر در تپه‌هاى واقع در مرز درگز مستقر هستند و بقيه نيز در نواحى مختلف خراسان پراكنده‌اند . از اين عده نزديك به 300 يا 400 خانوار در جوين واقع در جنوب اسفراين به سر مىبرند . كوه‌هاى واقع در مرز درگز رشته‌كوه عمارت نام دارد ، و بخاطر دارا بودن آبادىها ، مراتع و رودهاى بسيار از شهرت زيادى برخوردار است . هم‌چنين بخاطر پوشيده بودن از درختان سرو كوهى و داشتن گياهان دارويى بسيار مورد توجه مىباشد . طبق نظر رئيس در تمامى تپه‌ها و نواحى واقع در پشت رادكان شكار به وفور يافت مىشود . او مىگفت كه تعداد كبك‌ها نيز در اين مناطق بسيار زياد است . در فصل زمستان زمانى كه برف اين پرندگان را به سمت پايين مىراند ، آنها تعداد زيادى را به دام انداخته ، به بازار مىآورند و به قيمت هر ده عدد يك قرآن يعنى دانه‌اى نيم پنى مىفروشتند . وقتى كه ما در رادكان بوديم هر چهار كبك را به يك قرآن مىفروختند . قوچ نيز در اين تپه‌ها به وفور يافت مىشد . بطور كلى رشته كوه هزارمسجد على رغم اينكه هر بهار چادرنشين‌ها در آن مستقر مىشدند هنوز هم از شكار پر بود . كردهاى كيوانلو به آن صورت رئيسى بانفوذ و پرقدرت نداشتند و محمد ابراهيم خان فقط بزرگ آنها محسوب مىشد . پدران وى نيز بطور موروثى براى ساليان درازى رياست اين طايفه را بر عهده داشته‌اند ، درست مانند رؤساى كردهاى قوچان و بجنورد . اما روندى