راهى كه از جاغرق به طرف بالا مىرفت بسيار سخت و سنگى بود و حيوانات ما به زحمت در آن حركت مىكردند . نيمهء اول مسير ما از درختزارها و باغهاى متعددى مىگذشت ، و سپس درختان بيد و نسترنهاى وحشى آن را احاطه مىكردند ، تا اينكه در دو ميلى رباط ، ديگر درختان خاتمه مىيافتند .
كوههاى اطراف سنگى و لخت بودند و تنها چيزى كه بر روى آنها به چشم مىخورد گياهان كوچك خاردار بود . به يك نوع موش كه دم نداشت برخوردم . بعدا فهميدم كه اين جانور در ارتفاع 1800 مترى و در تمامى اين رشتهكوه به وفور يافت مىشود . اين موشها در سوراخهايى در زير صخرهها زندگى مىكردند و در اين سوراخها مقدار زيادى شاخ و برگ و آذوقهء مورد نياز خود براى زمستان را فراهم مىآوردند . از دقت در پوست اين جانور معلوم گرديد كه به دستهاى از موشهاى صحرايى تعلق دارد كه به آنها پيكاس « 1 » مىگويند .
ارتفاع رباط روى نقشه 2073 متر نشان داده شده است . اما دستگاه ارتفاعسنج من ، آن را 60 متر هم بيشتر نشان داد . نزديك به سه ميل پيش رفتيم تا به بالاى گردنه رسيديم . اول راه شيب تدريجى و ملايمى داشت ، اما سپس شيب در دامنهء تپه تند شد و بعد از يك ساعت بالا رفتن در كنار كلبهاى كه براى حفاظت مسافران در طوفان بنا شده بود به قلهاى رسيديم . نزديك به 20 دقيقهء ديگر طول كشيد تا به قلهء اصلى صعود كرديم . قريب به 450 متر تا كلبه و كلا 690 متر تا قلهء اصلى بر ارتفاع ما افزوده شده بود و براساس آنچه كه دستگاه نشان مىداد ارتفاع ما به 2820 متر رسيده بود . بالاى اين رشتهكوه تقريبا هموار بود و به نظر مىرسيد كه بتوان بر روى آن به هر سويى اسب راند . مىگفتند كه در بهار اين نقطه سرسبز و پوشيده از علف است . به گفتهء راهنماى ما ، تعداد زيادى چادرنشين هرساله در ماههاى مى و ژوئن به اين نقطه مىآيند . بلوچها از جانب نيشابور و تيمورىها از جانب مشهد ، گلهها و چادرهاى سياه آنها در هر درهاى كه آب يافت مىشود مشاهده مىگردد .
بالاى اين گذرگاه تودههاى سنگى را ديدم كه مىگفتند زائران باايمانى كه در يك روز آفتابى اولين منظره را از مشهد ديده بودند از خود بجاى گذاشتهاند . نزديك به يك فرسخى شمال غرب ما قلهاى قرار داشت كه راهنماى ما آن را لاكىترسا « 2 » مىناميد و ظاهرا اين همان كوهى بود كه ارتفاع آن بر روى نقشه 3034 متر مشخص شده بود و دو فرتسخ بعد از آن ، آنچنانكه راهنما مىگفت قلهء بلندترى واقع بود كه لاكىشيرباد « 3 » نام داشت .
هامش
( 1 ) -Pikas.
( 2 ) -Lakki Tarsa.
( 3 ) -Lakki Shirbad.