مروىهايى كه همراه من شدند همانند تركمنها لباس مىپوشيدند و زندگى مىكردند و كسى مگر آنان كه آنها را مىشناختند قادر بود تا آنان را از تركمنها باز شناسد .
اولين منزلگاه ما در ده ميلى خارج از مشهد در دهكدهء گلستان در رشتهكوهى كه بين اين شهر و نيشابور كشيده شده بود واقع مىشد .
اين دهكده روى تپهاى مشرف به رودخانه قرار گرفته بود و ديوارهاى بلندى آن را دربرداشتند . خانههاى موجود در آن در دو يا سه طبقه ساخته شده بودند و از فراز ديوارهاى بلند دهكده پنجرههاى خانهها به خوبى در ديد بودند .
در سال 1892 م . در زمان شيوع بيمارى و با ، آقاى الياس با تنى چند از همراهان خود از مشهد خارج و در پاييندست اين دهكده مستقر گرديد و از خطرى كه آنها را تهديد مىكرد غافل بود . مردم دهكده نيز بخاطر شيوع و با ، با مرگ دست به گريبان بودند و مردههاى خود را در آب رودخانه مىشستند . بلافاصله بعد از اطلاع از اين امر چادرها را جمع كرده و سعى مىكنند تا هرچه زودتر از اين ناحيه دور شوند ، اما متأسفانه ديگر دير شده بود . افراد از آب رودخانه آشاميده بودند و غروب همانروز يكى از خدمتكاران كه سوارهنظامى از هنگ سوارهء گايدز « 1 » بود و همچنين يك كارمند دفترى كه يك غوركا « 2 » بود بخاطر ابتلاء به بيمارى و با جان دادند .
ايران نيز از نظر بهداشت همانند هندوستان است هيچ جايى در شرق نيست كه در آن به اين مسئله توجه شود و يا احتياطهاى لازم به عمل آيد .
نزديك به يك ميل پايين دهكده ، سدى در عرض درهاى باريك و صخرهاى بنا شده بود . در وسط سد چاه عجيبى بود كه ديواره آن از قطعات سنگهاى بريدهشده ساخته شده بود . اين چاه در مواقع طغيان و سيلابهاى موسمى آب را به دورن كانالهايى سرپوشيده هدايت مىكرد ، و مانع از سرريز شدن سد مىگرديد . در خارج از اين چاه پلكانهايى دايرهاى قرار داشت تا در مواقع لزوم افرادى بتوانند از آن بالا يا پايين روند « 3 » .
در دهكده نزديك به 70 خانه وجود داشت و ساكنان آن زراعت خيلى كم و
هامش
( 1 ) -Guides Cavalry( 2 ) -Gurka.
( 3 ) - بند يا سد گلستان نزديك دهكدهء ييلاقى گلستان واقع شده و بناى اين سد را به شاهرخ پسر امير تيمور و بعضى به گوهرشاد و عدهاى به كنيز وى گلستان نسبت ميدهند . اما مرحوم عبد الحميد مولوى كه در شناخت جغرافياى تاريخى و آثار باستانى خراسان اطلاعات داشت ، دستور بناى اين سد را به سلطان ابو سعيد گوركانى نسبت ميداد ص 151 راهنماى خراسان تأليف دكتر على شريعتى .