ناحيهاى را به تصرف درآورند ، گفتند كه ، تكمى سردار شبهنگام از تپههاى واقع در جنوب دهكده به جانب آن رفت .
كسى گمان نمىكرد كه دهكده از اين سمت مورد هجوم واقع شود . تكمى سردار و افرادش از اسب پياده مىشوند و تا سحرگاه كه دروازه باز مىشود در انتظار مىمانند . در اين هنگام آنها به داخل دهكده هجوم آورده و سى خانوارى كه در آن هنگام در دهكده بودند نمىتوانند مقاومت كنند و تركمنها نيز تعداد 60 نفر را اسير كرده و با خود مىبرد . از آن به بعد اين دهكده عارى از سكنه بجاى مانده و كسى جرأت نكرده است تا در آن سكنى گزيند .
كلمهء سردار كه در اينجا گفته مىشود به همان مفهوم نجيب و بزرگ در هندوستان نيست . بلكه تركمنها به افرادى كه دل و جرأت داشته و قادر هستند سردستگى گروههاى مهاجم را بر عهده گيرند اين لغت را اطلاق مىكنند .
در طول راه حاكم مىگفت كه در اين دره سيزده دهكده وجود دارد كه ساكنان آنها را 700 تا 800 خانوار كرد شاديلو تشكيل مىدهند و مىگفت كه اين مردم در طول زمستان به صيد كبك يا قرقاولهايى مىپردازند كه در اثر فشار و زور سرما از كوهستان به سمت پايين سرازير مىشوند . آنها در حالىكه اين پرندگان را به سوى دشت مىرانند ارتباط آنها را با تپهها قطع كرده و سپس در حالى كه سوار بر اسب هستند در به دام انداختن آنها اقدام مىكنند . قرقاول و كبكها بعد از يكى دو بار پريدن سعى مىكنند تا خود را در برف پنهان سازند . سپس در حالىكه افراد ردپاى آنها را تعقيب مىكنند به محل مخفى شدن آنها پى برده و آنها را بدام مىاندازند . تعجبآور بود كه با رفتارى اينچنين بيرحمانه در طول زمستان ، باز هم در تابستان مىتوان شاهد اين پرندگان بود ، من كه خود چيزى از آنها نديدم و آنچه فقط به چشم من خورد چند دسته از هوبرههاى كوچك بود .
مسير بعدى ما از گردنهء دركش مىگذشت . راه ما شيب ملايمى داشت و عبور از آن راحت بود و اختلاف دما نيز بسيار زياد بود . در شاهآباد ارتفاع ما 930 متر و دماى هوا در ساعت 4 بعد از ظهر 28 درجه سانتىگراد بود . طى 12 ميل سفر ، 570 متر به ارتفاع ما افزوده شد و دماى هوا در ساعت 4 بعد از ظهر به 15 درجه سانتىگراد رسيد . در كنار چشمهاى در دشت هموارى كه به آن چمنبيد « 1 » مىگفتند اردو زديم .
هامش
( 1 ) - چمنبيد امروز دهكدهاى در دهستان سملقان شهرستان بجنورد است . فرهنگ آباديهاى كشور جلد 21 .