3800 . رسول اللَّه صلى الله عليه و آله روزى از اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيدند : در چه حالى ؟ فرمود : در حالى كه هشت طلبكار دارم : خداوند واجبات را از من مىخواهد . شما سنّت را مىخواهيد . دو فرشتهاى كه اعمال را ثبت مىكنند راستگويى مىخواهند . فرشته مرگ روح مرا مىخواهد . خانواده امكانات مىخواهد . و شيطان گناه مىخواهد . و نفس شهوت مىخواهد . و دنيا تمايل مىخواهد .
3801 . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند : كسى كه به مسجد رفت و آمد كند يكى از اين هشت خصلت را بدست مىآورد : برادرى كه در راه خدا با او دوستى كند . يا علم جديد . يا آيهء محكم . يا رحمتى كه در انتظارش بود . يا جملهاى كه او را از هلاكت نجات دهد . يا شنيدن سخنى كه او را هدايت كند . يا گناهى را از ترس خدا ترك كند . يا حياء .
3802 . اميرالمؤمنين عليه السلام دربارهء جهنم فرمودند : آتشى است كه اذيت آن شديد ، و صداى غرش آن بلند ، و شعله آن سركش ، و زبانه آن ملتهب ، و ناليدن آن خشمگين ، و فروكش كردن آن بعيد است . و هيزم آن سخت ، و وعيد آن وحشتناك است .
3803 . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند : سخن در قلب مىنشيند . و در فكر پرورش مىيابد . و در عقل تقويت مىشود . و در زبان ظاهر مىگردد .
جسم سخن از حروف ، و روح آن معنا ، و زينت آن حركات ، و نظام آن صواب است .
3804 . ابويحيى واسطى گويد : به امام صادق عليه السلام گفتند : آيا شما همهء مردم را انسان مىدانيد ؟
فرمودند : گروه زير را از آنان جدا كن : بعضى كه مسواك نمىزنند . و در جاى تنگ چهار زانو مىنشينند . در كارهايى كه مهم نيست وارد مىشود . به جايى كه نمىخواهند مىروند .
و در آنچه نمىدانند اظهار نظر مىكنند . و بدون بيمارى تظاهر به بيمارى مىكنند . بدون مصيبت جزع و ناله مىكنند . و با حق دوستان خود مخالفت مىكنند ، در حالى كه قبلًا آن حق را قبول كردهاند . و كسى كه به پدران خود افتخار مىكند ، در حالى كه از اعمال صالح آنان جدا شده است . مثل خدنگ [ خار شتر ] است كه تا مغز خود پوسته پوسته مىشود .
اين افراد همانطور كه خداوند مىفرمايد « مثل چهار پايان بلكه گمراهترند » .
المواعظ العددية — صفحة 373
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٧٣