فتنه و آشوب و شمشيرهاى افتخار و سرفرازى جاهليّت مى باشند ( همچنانكه عربهاى جاهليّت بر اثر تكبّر و عصبيّت به قبيله و پدران و رؤساى خود افتخار و سرفرازى مى نمودند ، و هنگام جنگ آنها را بنام مى خواندند ، پس آنان بمنزله شمشيرهاى جنگ بودند ايشان هم بر اثر تكبّر و گردنكشى بمنزله شمشيرهاى فتنه و آشوب مى باشند ) 18 پس از خدا بترسيد ، و ( با كبر و خود پسندى ) براى نعمتهاى او بر شما ناسپاسگزار و از جهت احسان او بشما رشكبر نباشيد ( زيرا كفران و ناسپاسى و رشك موجب زوال نعمت است ، و وجه تشبيه ايشان به رشكبر آنست كه چون رشكبر طالب زوال نعمت از ديگرى است ايشان هم بر اثر خود پسندى و گردنكشى كه در برابر نعمت خداوند كفران و ناسپاسى است مانند آنست كه بر خودشان رشك مى برند و زوال فضل و احسان خداوند را مى طلبند ) و از بدان و ناكسان كه آنها را نيكان و مهتران مى پنداريد پيروى نكنيد كه آنان كسانى هستند كه شما آب تيرهء گل آلود ايشان را با آب صاف و پاكيزهء خود آشاميده و بيمارى آنان را با تندرستى خويش مخلوط نموده و باطل و نادرستيشان را در راستى و درستيشان داخل ساختيد ( سعادت و نيكبختى و آسايش خود را كه در زير سايهء لواء دين و ايمان حقيقى بدست آورده بوديد از دست داده بر اثر پيروى از متظاهرين به اسلام بفتنه و آشوب و خونريزى و بد بختى گرفتار و هميشه مضطرب و نگران مى باشيد ) 19 در حالى كه آنها پايهء فسق ( خروج از طاعت خدا ) و ملازم و همراه معصيت و مخالفت ( خدا و رسول و امام ) هستند كه شيطان آنها را ( بجاى ) شتران بار كش گمراهى گرفته ، و سپاهى كه بوسيلهء ايشان بر مردم مسلّط شود ، و ترجمه كنندههايى كه به زبان آنها سخن مى گويد ،
براى اينكه عقلهاى شما را بدوزد ( با گفتار دروغ شما را از ذكر حقّ و آخرت اغفال نموده باز دارد ) و در چشمهاتان داخل گردد ( زندگانى دنيا و گناهان را در نظر شما بيارايد تا از نظر در آيات خدا باز مانيد ) و در گوشهاتان بدمد ( آنقدر سخنان بيهوده و زشت بشما بياموزد كه به سخن خدا و رسول گوش فرا ندهيد ) و ( نتيجهاى كه از دزديدن عقل و داخل شدن در چشم و دميدن در گوشهاتان مى برد اين است كه ) شما را هدف تير ( هلاك و تباهى ) و جاى پاى ( ذلّت و خوارى ) و دستگيرهء ( اسير و گرفتار ) خود قرار مىدهد ، 20 پس ( اكنون كه فهميديد شيطان بوسيلهء گردنكشان شما را گمراه مى سازد ، از آنان پيروى نكرده كبر و خودپسندى را شعار خويش قرار ندهيد ، و ) از كيفر خدا و حمله و سختيها و عذابهاى او
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 788
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٧٨٨