تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 708

مساهمون:

ص٧٠٨
كردند و مردم را استمالت كرده آرام نمودند ، بعد از آن شخصى واعظ كه از اهل اصفهان بود و ملقب به ملك المتكلمين بود و چهار پنج ماه بود از اصفهان به شيراز آمده بود وعظ مىكرد و اغلب در بين وعظ خود اظهار بابى بودن خود را مىنمود ، چند شب قبل مجلسى داشته و جماعتى از حضرات بابى را دور خود جمع كرده نطق مىكرد ، جناب علاء الدوله مطلع شده همان شب دو نفر قزاق فرستادند او را گرفته به كناره بردند ، بعد سوار فرستاده او را از كناره به آباده برده كه از آنجا حاكم آباده او را از خاك فارس اخراج كند . ديگر آنكه جناب علاء الدوله شب هفدهم شهر ربيع الاول كه شب مولود حضرت رسول بود در ميدان توپخانه چراغان و آتش‌بازى مفصلى نمودند و جشنى گرفتند كه تا به حال چنين چراغان و آتش‌بازى در شيراز نشده بود ، از حضرات خارجه هم تماما دعوت كرده بودند . ديگر آنكه صولت الدوله را كه ايالت حبس كرده بود هركس واسطه شد او را مرخص كنند قبول نكرده ، چند روز قبل بطيب خاطر خودشان او را مرخص كردند . ديگر آنكه حكومت بهبهان را كه به حضرات بختيارى داده بودند آنها محض كرمخان باى رحمت كه با هم نزاع داشتند به حكومت خيلى زحمت داده ، حكومت هم آنها را معزول كرده و حكومت بهبهان را به فتح الملك دادند كه برود و اين دو روزه مىرود . مورخهء روز چهارشنبه بيستم ربيع الاول سنه 1321 مطابق هفدهم ماه جون 1903 . جناب علاء الدوله از مواظبت و رسيدگى به امورات شهر و بيرونها آنى غفلت ندارند ، حتى به امورات كسبه‌جات هم خودشان رسيدگى مىكنند و اغلب بشخصه درب دكاكين كسبه مىروند و نرخ اشياء را جويا مىشوند تا ببينند از آنچه حكم كرده‌اند زياد و كم نشود ، از جزئى و كلى كارهاى شهر مطلع هستند ، محال است امرى بىاطلاع ايشان واقع شود ، شهر را چنان پاكيزه و تميز كرده‌اند كه كسى اين قسم خاطر ندارد ، بسيارى از كوچه‌ها را كه خراب بود و زمستان عبور و مرور در آنها مشكل بود حكم كرده‌اند سنگ‌كارى نموده‌اند . خودشان با لباس مبدل در تمام شهر گردش كرده و مىكنند و از حال وضيع و شريف شهر مخبر و مطلع هستند ، محض اين حالات ايشان هيچكس نميتواند ذره‌اى خلاف قاعده حركت نمايد و ظلم به ديگرى كند ، احقاق حقوقات صد سال قبل را كرده‌اند و خلق فارس در كمال آسايش و آسودگى و رفاه هستند . غير از منظم بودن شهر و بيرونها و اجراى امورات از روى قواعد و قانون ديگر اخبار تازه نيست . در اين هفته سه شب در حضرت شاه چراغ و سيد مير محمد بواسطهء تبريك دو علم كه از مكهء معظمه به جهت ايشان آورده بودند چراغان كردند . مورخهء روز چهارشنبه بيست و هفتم ربيع الاول سنهء 1321 مطابق بيست و چهارم جون 1903 .

از 28 ربيع الاول 1321 مطابق 25 جون 1903

از طهران همراه پست سه هزار و پانصد تومان نوت به جهت قنسول روس فرستاده بودند ، پس