تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 539

مساهمون:

ص٥٣٩
با يك يدك وارد شهر شدند كه كمتر كسى ايشان را شناخت . پس از آنكه وارد ارگ حكومتى شدند آنوقت شليك توپ كردند ، هيچ حاكمى تا به حال چنين قسم وارد نشده بود . ديگر آنكه از قرار مذكور به قوام الملك در راه نواب و الا فرمانفرما خيلى اظهار التفات كرده‌اند تا بعد چه شود . مورخهء روز شنبه بيست و هشتم شعبان المعظم سنه 1315 مطابق بيست و دويم ماه جنورى 1898 .

از 29 شعبان 1315 مطابق 23 جنورى 1898

از روزيكه نواب و الا فرمانفرما وارد شيراز شده‌اند سواى اينكه قاتل پسر شخص مسگر را روز بعد از ورود سر بريدند ديگر كارى كه قابل باشد هنوز نكرده‌اند ، هركس كه مىرود خدمت ايشان چنانچه درست تعظيم و تكريم بجا نياورند آنها را بىاحترام مىكنند ، مثل اينكه حاجى ميرزا محمد حكيم‌باشى رفته است سلام كرده و بالاى مجلس نشسته وقتى كه پرسيدند و ملتفت شدند كه حكيم است گفته‌اند كه " برخيز تعظيم بكن ، برو پايين مجلس بنشين " ، حكيم‌باشى هم‌چنين كرده ، بعد از چند دقيقه از مجلس برخاسته بيرون مىآيد و حال حكيم‌باشى خيال رفتن عتبات را دارد . از حالا به مردم خيلى سخت‌گيرى مىكنند ، به علما هم در كمال بىاحترامى حركت مىكنند چنانچه شيخ محمد طاهر پيشنماز با چند نفر اتباع و پسرش مىروند ديدن ايشان ، جز خود شيخ محمد طاهر ديگر كسى را نمىگذارند داخل مجلس شود ، كم‌كم علما هم احتياط مىكنند . ديگر آنكه نصير الملك كه پيشكار جناب ناظم الدوله بود و تا نيامدن نواب و الا فرمانفرما رجوعات مالياتى به ايشان بود و در حقيقت در خوف و رجا بود چند روز است كه خلعت پيشكارى نواب و الا فرمانفرما به او داده‌اند و مستقلا مشغول وصول و ايصال ماليات است . ديگر آنكه نواب و الا فرمانفرما از عمل بنادر استعفا داده چند روز گمرك شيراز بسته شد و مال التجاره خارجه و داخله محجر بود ، در اين باب هرچه تلگراف به طهران كرده و استعفا مىدادند جوابى از طهران نمىدادند ، بعد از چندين تلگراف جوابى كه از طهران به ايشان داده‌اند اين بود كه " ما خيال كرديم شما شوخى و مزاح مىكنيد كه ميل نداريد ، صريحا تلگراف كنيد تا آدمى جهت بنادر معين شود " . اين جواب كه به نواب و الا فرمانفرما مىرسد قدرى از خيال استعفا كردن افتاده‌اند . ديگر آنكه حاجى سيد على اكبر پيشنماز دو سه روز قبل روى منبر به شاه و حكومت خيلى بد حرفى كرده ، از قراريكه افواها مذكور شد نواب و الا فرمانفرما تعارفى به جهت سيد فرستاده‌اند . ديگر آنكه قوام الملك از حكومت بنادر استعفا داد ، نواب و الا فرمانفرما عماد نظام را به جهت حكومت بنادر و بوشهر معين كرده‌اند ، اين دو روزه حركت مىكند . ديگر آنكه بواسطهء نيامدن باران مردم خيلى اضطراب دارند ، هوا را از اندازه بيرون سرد كرده متصل باد مىآيد ، ترياك اغلب جاها را هم زده ، اين چند روز يك من سه چهار شاهى بر تسعير نان و ساير اجناس افزوده شده نرخ هر جنسى علاوه شده است .
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 539 | على اكبر سعيدى سيرجانى