تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 516

مساهمون:

ص٥١٦
را خلعت پيشكارى داده به جاى معتمد السلطنه رئيس دفتر كردند . معتمد السلطنه هم محض اين حركت جناب ناظم الدوله با قوام الملك هم قسم شده‌اند كه ناظم الدوله را بدنام كنند و معزول نمايند . سه شب متواليا دزدى غير قاعده شده است به تحريك معتمد السلطنه و قوام الملك . يكى آنكه شب در طويلهء ايلخانى رفته‌اند دو اسب از موسى خان آدم حضرت اشرف صدر اعظم كه محصل ماليات قشقايى بود دزديده برده‌اند به اسم آدمهاى عبد الله خان صولت السلطنه قلم دادند ، آدمهاى مشار اليه را گرفته حبس كردند بعد كه معلوم شد به تحريك خود قوام الملك بوده شب ديگر اسبها را در كوچه‌هاى شيراز برهنه سر داده بودند گرفته آوردند ولى مؤاخذه‌اى از قوام الملك نشده ، شب دويم در بانك رفته بودند و سرباز قراول را زخم زياده زده ولى چيزى نتوانسته بودند ببرند ، شب سيم در منزل حكيم حكومتى كه منزلى چسبيده به ارگ است و از عمارتهاى دولتى است رفتند آدم حكيم را زخم زده به قدر صد و پنجاه تومان پول نقد و قدرى اسباب ديگر برده‌اند . اين فقرات وهن بزرگى به جهت حكومت است ، جناب ناظم الدوله خيال دارند معتمد السلطنه را بطور بىاحترامى از شهر بيرون كنند چونكه برايشان حالى شده كه اين اتفاقات به تحريك معتمد السلطنه و دستور العمل قوام الملك است . بدين جهت بيرونها خيلى شلوغ است كه كسى نمىتواند عقب ذغال و هيزم برود چونكه مالهاى آنها را مىبرند ، سربازان افواج هم چه فوج همدانى و چه فوج بزچلو در شهر و اطراف شهر دزدى واضح مىكنند . ديگر آنكه يك نفر قاتل كه در خشت آدم كشته بود و از آنجا آورده بودند دهن توپ گذاردند و دو سه نفر دزد را دست بريدند . ديگر اينكه به جهت مولود اعليحضرت همايونى سه شب حكومت مهمانى و آتش‌بازى كرده و مىكنند ، يك شب جميع علما و يك شب خوانين و اشراف و در همان شب تمام انگليسيها را كه در شيراز هستند مهمانى نمودند و شب سيم تجار را دعوت كردند خيلى بقاعده پذيرايى از مردم نمودند . مورخهء روز جمعه چهاردهم شهر جمادى الثانى سنه 1314 مطابق بيستم ماه نومبر 1896 .

از 15 جمادى الاول 1314 مطابق 21 نومبر 1896

در شهر و بيرونها اغتشاش كلى است ، هر شب خانه‌هاى مردم را در شهر مىبرند ، هيچ‌كس اعتنا به حكومت نمىكند ، قوام الملك هم درصدد بىنظمى شهر است . ديگر آنكه حضرات خباز اجماع كرده بودند كه اعليحضرت همايونى ماليات خبازخانه را معاف فرمودند ولى تا به حال قريب دويست تومانى از ما گرفته‌اند از قرار معلوم قوام الملك محض جلب منفعت خود گرفته است . ديگر آنكه جناب ناظم الدوله فراشباشىگرى شهر شيراز را به نواب و الا صفدر ميرزا واگذار كرده است . ديگر آنكه كارهاى حكومتى هنوز نظمى نگرفته و به طريق سابق مختل است ، جناب