كه در فلان ماه خلاص يافته از چاه به مرتبهء جاه برسيد و اورنگنشين سلطنت خواهيد شد و چنان كه حكم كرده بود در اندكفرصت شاه طهماسب را چيزى در كاسه كردند و انقلابى عظيم در عراق افتاده شاه اسماعيل را امرا و وزرا از حبسخانه به راه اردبيل به قصد اجلاس طلبيدند و چون مولوى در آن نامه اظهار كرده بود كه در وقت توجّه از قهقهه به اردبيل كه برسيد ملاقات شرط است تا بعضى از عهود و موائيق به حضور مؤكّد شود و دعوات اسماى عظيمه به مشافهه گفته آيد ، اتفاقا شاه اسماعيل را شتابى روى داده به منزل مولوى نرسيد و بعد از آنكه از اردبيل گذشته بود بازگشته به قصد ملازمت آمد مولوى در حويلى را بست و ملاقات نداد و بعد انتظار بسيار به ضرورت در را شكست و به قهر به حجره درآمده ملازمت نمود او روى پوشيده و گردانيده روى به ديوار گفت كه آن ساعت مقرّرى گذشت و تو نيامدى ، اكنون روى تو را چه بينم . شاه اسماعيل مأيوس بازگشت و اگرچه امر سلطنت بر او مقرّر گشت اما امرا بعد از يك سال بهم متّفق گشته خواهر او پرىجان « 1 » خانم را به قصد قتل وى گماشتند او متفرّس به اين غدر شده پيشاز آنكه علاجى نمايد پرى جان خانم او را خفه كرد و در را از پس بست .
شيخ محمد شامى
عرب قح است و نسبت برادرزادگى به شيخ زين الدين جبل عاملى دارد كه مجتهد و مرشد شيعه بود و خوندگار روم او را به انواع لطايف و حيل بسيار در مكهء معظّمه بهدست آورده به استنبول طلبيده به سياست رسانيد . شيخ محمد در سلك ارباب مناصب داخل است و به صفت شجاعت و شهامت موصوف و به كرم و كرامت كه لازمهء عرب است موسوم و به حسن ادب و تواضع معروف . مهارتش در علوم عربيّه و ادبيه به مثابهاى كه ثانى كسايى توان گفت و از جملهء رقعات او اين رقيمه است كه در لاهور به تقريب سفيهى در جواب فقير نوشته در اوايل آشناييها « 2 » :
هامش
( 1 ) . در دو نسخه : پزيخان .
( 2 ) . توضيح آنكه كل عبارت اين پنج رقعه از ابتدا تا انتها اكثر جا غلط است و هرسه نسخه كه موجود بود با وجود كمال غور تصحيح ممكن نشد .